Donkey Kong Bananza zet oude formules op z’n kop

Het heeft meer dan 25 jaar geduurd, maar met Donkey Kong Bananza hebben we eindelijk een nieuwe 3d-platformgame binnen de Donkey Kong-franchise. Nintendo staat erom bekend dat het alleen een nieuw spel binnen een langlopende serie uitbrengt wanneer het verse ideeën heeft (daarom wachten we al zo lang op hedendaagse Star Fox- of F-Zero-games, de 99-versie tel ik niet mee). Maar als het interne ontwikkelteam dan een concept te pakken heeft, dan doet het er meestal alles aan daar een succes van te maken.

Het team dat voor Donkey Kong Bananza verantwoordelijk is, leverde eerst het fenomenale Super Mario Odyssey af. Die game stelt je in staat problemen en uitdagingen op creatieve manieren en met allerhande oplossingen te overmeesteren. Eén van de weinige issues die ik met Odyssey heb, is dat het verzamelen van manen op een gegeven moment een beetje leeg en loos aanvoelt. Natuurlijk gaat het om de reis naar de maan toe; maar als je die eenmaal hebt, dan is de waarde van de prestatie meestal meteen gedaald.

Van Odyssey naar Bananza

Dat neemt niet weg dat het ontdekken van de Mario Odyssey-werelden ontzettend leuk blijft. Achter elke hoek en op elke toren zit meestal een maan of een ander geheim. Dat is een gameplayprincipe dat Nintendo voor Donkey Kong Bananza één-op-één overgenomen heeft, gelukkig. Dit keer verzamelen je geen manen, maar – hoe kan het ook anders – bananen. En die kunnen werkelijk waar overal zitten. In groten, op torens, aan de zijkant van een berg, onder het level, achter een muur… noem het maar op, en ze liggen er.

Het gevoel van ontdekken ligt op gelijke hoogte met Super Mario Odyssey. In tegenstelling tot dat spel wordt je echter niet beperkt door de grond en muren. Want Donkey Kong is inmiddels sterk genoeg om bijna overal gewoon doorheen te rammen. In de tutorial leer je meteen wat het idee achter het gameplayconcept is: baan je een weg door alles wat… in de weg staat, en vind zo veel mogelijk bananen, bananenmunten, schatkisten en goud. Hoe je dat doet en waar je dan kijkt, dat mag je zelf weten. Nintendo zal je vrij weinig beperken.

Het touw laten vieren

Voor mij toont dit een nieuwe kant van Nintendo aan. Nu is het altijd al zo geweest dat de spellenboer alles op alles zet om de speelervaring op een zo hoog mogelijk niveau te plaatsen (van games uit de belangrijkste franchises), maar meestal levert dat een bijzonder strak en geregisseerd avontuur op. Nintendo’s spellen begeleiden je vaak netjes langs verschillende facetten en levels, maar geven je zelden echt vrijheid om dingen op je eigen manier aan te pakken. Sinds de Switch-lancering is dat toch echt anders.

Want sinds de launch van The Legend of Zelda: Breath of the Wild, en later ook Tears of the Kingdom, is het duidelijk dat Nintendo het touw laat vieren. Het biedt veel meer een speelomgeving aan waarin spelers los kunnen gaan met de beschikbare tools. Zonder dat het echte chaos oplevert, aangezien de avonturen nog steeds behoorlijk strak aanvoelen. Als je wil kun je in Donkey Kong Bananza wat hoofddoelen voltooien en het verhaal volgen, of je gaat je eigen weg (je kunt zelfs delen van het verhaal bewust skippen).

Ultieme vrijheid en afgebakende omgevingen

Donkey Kong Bananza geeft je echt de ultieme vrijheid. Niet alleen kun je het grootste deel van de omgeving slopen (op de basis van het levelplateau en enkele muren na), ook kun je overal gewoon klimmen. Zonder balk die je uithoudingsvermogen representeert! In de basisgameplay leeft er maar één beperking: je eigen creativiteit en vermogen om het pad voor je te zien. In de verschillende levels kom je ook nog wat afgebakende omgevingen tegen die veel meer gefocust zijn op behendigheid, uitdaging en reactievermogen.

Hoewel ook die omgevingen vernietigbare onderdelen hebben, gaat het veel meer om de gepresenteerde uitdagingen. Meestal moet je een of ander parcours afleggen; hoe sneller je dat doet, hoe meer bananen je krijgt. Maar er zijn ook spring- en verwoestlevels, waarbij het noodzakelijk is dat je de verschillende aanvallen en dergelijke van Donkey Kong beheerst. Je bent dus niet alleen maar aan het slopen in riant gevulde omgevingen, maar moet soms ook scherp zijn, opletten en een gamerhouding™️ aannemen om te slagen.

Enkele beperkingen

Natuurlijk bestaan er nog steeds lijntjes waarbinnen je moet kleuren. Zo zijn er wanden waar je écht niet doorheen komt of plekken waar je zonder Bananza-transformatie niet over- of doorheen komt. De ene Bananza-vorm is waardevoller dan de andere. De Kong Bananza geeft Donkey Kong meer kracht, waardoor je sneller en zonder moeite door elke muur heen ramt, en die in feite in elk level kunt gebruiken. Maar de zebravorm is dan weer alleen op specifieke momenten inzetbaar en daardoor een stuk beperkter.

Daarnaast kan de camera nog wel eens parten spelen. Tijdens graven (door de muur of door de grond), kan het gebeuren dat de camera je niet helemaal kan volgen. Daardoor valt Kong soms uit beeld en weet je niet meer precies waar je je nu bevindt ten opzichte van het beginpunt. Dat heeft nog wel eens een onbedoelde ‘dood’ (je verliest een ballon als je van het level valt) tot gevolg. Eerlijk is eerlijk: je leert met die beperking te werken; maar omdat het me zo opvalt, vind ik het wel de moeite waar die ervaring te vermelden.

Je doet niets voor niets

Maar verder heb ik eigenlijk alleen maar positieve dingen te zeggen over Donkey Kong Bananza. Zo lost het bijvoorbeeld het probleem van ‘waardeloze collectibles’ op. Met de bananenmuntjes kun je de grote bananen kopen, terwijl je met het verzamelde goud allerlei dingen vrijspeelt of bouwt in de levels. Bovendien kun je met de bananen vaardighedenpunten verdienen, waarmee je Kong sneller of sterker maakt en waarmee je nieuwe moves ontgrendelt. Wat je ook verzamelt: niets is voor niets en zet aan tot verdere exploratie.

Het helpt daarbij dat Donkey Kong zich laat bedienen als een droom. De aap heeft nog niet eerder zo soepel gerend, geklommen en om zich heen geslagen als in Donkey Kong Bananza. En hoe verder je in het spel komt, hoe meer aanvallen je leert. Het is dus niet zo dat je meteen begint met alles wat je kunt, waardoor de gameplay ook niet snel saai wordt. Ik kan het bovendien waarderen dat DK beschikt over dezelfde soort rolbeweging als in Donkey Kong Country; tijdens het rollen kun je in de lucht een sprong maken.

De relatie tussen DK en Pauline

En dan heb ik het nog niet eens over de andere ster van de show gehad: Pauline. Na de tutorial zit ze heel de game op je rug en begeleidt ze je met haar zangstem. Als je even niet weet waar je nu naartoe moet, dan kan zij je dus helpen. Daarnaast is ze onmisbaar als het gaat om je transformaties en is de relatie tussen DK en Pauline erg schattig om te volgen. Ze communiceren op hun eigen manier, waardoor je in de tussenfilmpjes of op onverwachte momenten heel vertederend naar het beeldscherm zit te kijken.

Het mooie is ook dat zowel DK als Pauline hun eigen doelen hebben in Donkey Kong Bananza. In de basis willen ze weliswaar hetzelfde (ze willen naar de kern van de planeet waar ze zich bevinden), maar hun wensen zijn wel degelijk anders. Dat geeft de voorheen ontvoerde prinses, die in de arcadeversie van Donkey Kong officieel nog geen naam had, een behoorlijke persoonlijkheid mee. DK heeft die trouwens ook, maar dan geheel z’n eigen manier. Door zijn nieuwe ontwerp is die nu veel expressiever dan ooit.

Donkey Kong Bananza kopen?

Tot slot is het zo dat Donkey Kong Bananza tot de nok toe gevuld is met allerlei easter eggs en verwijzingen naar voorgaande games in de serie. Je kunt cd’s verzamelen en afspelen (hoe retro is dat?), komt personages uit de franchise tegen en kunt op een gegeven moment een aanval uit Super Smash Bros. vrijspelen voor Donkey. Daarnaast maken allerlei characters opmerkingen over oude en nieuwe avonturen, die vooral leuk zijn voor fans van het eerste uur. Toevallig ben ik er zo één, dus ik heb echt zitten genieten tijdens mijn gamesessies.

Ik kan Donkey Kong Bananza dan ook aan iedereen aanbevelen die interesse heeft in de titel. Ik was op voorhand een beetje voorzichtig, omdat de demo bij Nintendo me te oppervlakkig was. Maar uiteindelijk heeft het spel al mijn verwachtingen overtroffen. Niet alleen vanwege de grote mate van vrijheid en dat je zelfs aan sequence breaking kunt doen zonder gestraft te worden. Maar ook vanwege de kleine uitdagingen en de verwijzingen naar eerdere delen. Nintendo heeft met dit spel flink wat verouderde formules op z’n kop gezet.

Nintendo heeft ons een recensiecode gegeven. We hebben de game gespeeld op Nintendo Switch 2. Je koopt het spel onder meer bij Bol, Amazon of Nedgame. Koop je iets via de affiliatelinks? Dan verdient RetroReady daar een kleine commissie aan, zonder dat het jou geld kost. Kom ook gezellig hangen in onze Discord! Voor meer gamereviews kun je terecht in ons wekelijks groeiende overzicht.