Legends of the Zone Trilogy Enhanced Edition verzorgt een prima instappunt
S.T.A.L.K.E.R.: Legends of the Zone Trilogy Enhanced Edition is een verbeterde verzameling van drie survival first-person shooters. Het bevat Shadow of Chornobyl, Clear Sky en Call of Prypiat met vernieuwde graphics, next-gen consoleoptimalisaties en meer.

Dat het echte leven en de wereld van videogames soms onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, bewijst S.T.A.L.K.E.R.: Legends of the Zone Trilogy Enhanced Edition. De oorlog in Oekraïne beïnvloedt het dagelijkse leven van vrijwel alle mensen in het land, waaronder de ontwikkelaars achter deze remaster. De serie is namelijk gemaakt door een Oekraïense ontwikkelstudio, waarvan het team moest vluchten op het moment dat de oorlog uitbrak. Dit resulteerde onder andere in een compleet andere ontwikkelomgeving en een haat naar het grootste land ter wereld, dat een essentieel onderdeel van de sfeer en het verhaal van hun spel vormt.
In de wereld van S.T.A.L.K.E.R., dat gebaseerd is op het Sovjet-boek Roadside Picnic, vond er naast het bekende Tsjernobyl-ongeluk nog een tweede catastrofe plaats. Waar het bij de eerste keer ‘slechts’ een deel van de omgeving geraakt werd, is nu heel Oekraïne beïnvloed door de ramp. Het land wordt daarom afgezet en in het geheim worden er her en der laboratoria gebouwd. In tegenstelling tot het gebied dat door het eerste ongeluk geraakt werd, is het gebied van het tweede voorval niet levensgevaarlijk door de straling. Wel ontstaan er door het ongeluk mutaties en treden er paranormale gebeurtenissen op. Dit gebied wordt dan ook de Zone genoemd.

Criminelen, gelukszoekers en veteranen
Doordat het land uit voorzorg afgezet werd, is het een walhalla voor criminelen geworden. Maar ook gelukszoekers komen massaal naar de Zone om de paranormale gebeurtenissen op te zoeken. Zij worden dan ook wel Stalkers genoemd en in elk deel van de serie ben jij zo’n persoon. Zo speel je in het eerste deel, Shadow of Chernobyl, een Stalker die verongelukt. Je raakt je herinneringen kwijt en wordt gered door een leider van een criminele organisatie. Om te overleven ga je opdrachten voor hem uitvoeren en ondertussen krijg je beetje bij beetje je herinneringen terug. Wie was je? Waarom staat op je communicatie-apparaat dat je per sé de Stalker Strelok dient te doden en welke geheimen huist de Zone nog meer?
In het tweede deel, Clear Sky, speel je als Scar. Als veteraan-huurling had je de taak om een groep wetenschappers door de Zone heen te leiden. Echter ontstond er onderweg een gigantische energie-ontlading die jij als enige overlevende kunt navertellen. Vanaf dat moment ben je geobsedeerd door de vraag hoe dit kon gebeuren en welke geheimen de Zone nog meer verbergt. Dit doel komt overeen met de groepering Clear Sky, maar al snel ontdek je dat zij zelf ook de waarheid verdoezelen. En tot slot speel je in Call of Pripyat, het derde deel, een militair die ooit een Stalker was. Het leger heeft een peloton aan helikopters naar het centrum van de Zone gestuurd, die vervolgens mysterieus verdween. Aan jou de taak om uit te zoeken wat er gebeurd is.

Een mengelmoes van rpg en shooter
Het is duidelijk: de Zone in Oekraïne is gevaarlijk, maar biedt ook veel kansen en mysteries. Je baant je in elk deel dan ook door de Zone, waarbij je veel dorpen en nederzettingen passeert. Ik kan je aanraden onderweg met iedereen te praten. Zo krijg je namelijk meer missies om uit te voeren en krijgt het verhaal diepgang. Niet iedereen heeft iets nuttigs te melden, maar vaak genoeg leer je wat de relaties tussen personen of fracties zijn, hoor je gebeurtenissen die vooraf plaatsgevonden hebben en andere details die de immersie flink versterken. Dit geeft een aardig rpg-gevoel, dat versterkt wordt door de missies. Opdrachten die je uitvoert variëren van het verzamelen van voorwerpen tot aan het verslaan van een vijandige factie. Tijdens het spelen van S.T.A.L.K.E.R.: Legends of the Zone Trilogy Enhanced Edition kreeg ik meerdere keren het gevoel dat ik een singleplayer mmorpg aan het spelen was.
S.T.A.L.K.E.R. is echter geen pure rpg. Bij het tegenkomen van vijanden, of het nou een vijandige factie betreft of een gemuteerd wilde beest, schakelt het spel namelijk om in een first person shooter. Onderweg kun je wapens en munitie oprapen, waarmee je in gevaarlijke situaties je eigen hachje kunt redden. De munitie is echter beperkt, waardoor je er verstandig mee dient om te gaan. Een shotgun doet bijvoorbeeld veel schade, maar je kogels raken dan sneller op. Voor het normale pistool vind je daarentegen vaker munitie, maar dit wapen doet een stuk minder schade.

Modernisatie die slechts deels lukte
Eind vorig jaar verscheen de trilogie op de Nintendo Switch en begin dit jaar verscheen de reeks ook vrij onverwacht op andere consoles. De pc-versie heeft echter recentelijk een gratis Enhanced Edition-update gekregen die de games pas écht naar een modern niveau moet tillen. En het mooie is dat je de verbeterde versie gratis krijgt, mocht je de spellen reeds in bezit hebben. Wanneer je nieuw bent tot de serie kost elk deel rond de twintig euro, waarbij je één deel gratis krijgt als je ze alle drie aanschaft. Een mooi aanbod dus.
Bij de verbeterde uitgave heeft de ontwikkelaar zich voornamelijk gefocust op de visuele aspecten. Alles is meer in high definition, waarbij onder andere de belichting, reflecties en textures onder handen genomen zijn. Maar ook de 3d-modellen van bijvoorbeeld personages en wapens zijn verbeterd en zijn de video’s nu in 4k te bekijken. Dit klinkt allemaal erg mooi, ware het niet dat bij de aanpassing alles een wazige gloed heeft gekregen. Je ziet dat het spel mooier is dan voorheen, maar tegelijkertijd worden de beelden gemaskeerd. Hierdoor krijg je het gevoel dat de verbeteringen niet zo goed zijn als dat de makers je willen laten geloven.

De mikhulp duwt je weg
Naast het visuele vlak heeft ontwikkelaar GSC Game World tevens een aantal quality of life-aanpassingen gedaan. Denk hierbij aan het corrigeren van missieteksten, het verzachten van bepaalde vijanden en het balanceren van de moeilijkheidsgraad. Helaas heeft het team ook dingen veranderd die al goed gingen in de originele games. Het opvallendste is het weghalen van de unieke bewegingssnelheid per wapen. Voorheen bewogen bepaalde wapens minder snel dan andere. Hierdoor moest je rekening houden met welk pistool je aan het schieten was om goed te kunnen richten. In de remaster zijn ze allemaal even snel, wat het schieten een stuk oppervlakkiger maakt.
Iets anders dat in theorie een goede verbetering lijkt, maar in de praktijk tegenvalt, is de toevoeging van controllerondersteuning. Tegenwoordig probeer ik de meeste Steam-spellen op mijn Steam Deck te spelen en zo ook Legends of the Zone Trilogy. En eerlijk is eerlijk: het werkt. Maar toch had ik snel de drang om naar mijn pc te lopen om daar verder te spelen (wat mogelijk is dankzij de toegevoegde cloudsave-support). Toen ik de oorzaak van dit gevoel onderzocht, ontdekte ik dat het spel een aim assist gebruikt. Waar bij veel shooters zo’n hulp best welkom is op een console of handheld, werkt het bij de remasters juist tegen je. Ik heb het idee dat ik daardoor namelijk minder goed zelf kan richten. De mikhulp zorgt ervoor dat je snel naar een vijand toe beweegt met je vizier, maar duwt het als het ware vervolgens weer weg zodra je wat preciezer wilt mikken.

De Russische aspecten
Het spel bevat dus een aantal veranderingen die je als positief, maar ook als negatief kunt ervaren. Er is echter één aspect waar fans boos over zijn: de Russische onderdelen. De originele games hadden vrij veel Russische aspecten, zoals de gesproken taal en monumenten met leuzen als “In de naam van Lenin”. In de remaster waren veel van dit soort verwijzingen aanvankelijk verdwenen. Aan de ene kant logisch, aangezien de oorlog onafgebroken doorgaat en omdat één van de ontwikkelaars gestorven is in de strijd tegen Rusland. Maar over het algemeen wil je je tijdens het gamen lekker laten onderdompelen en even ontsnappen aan de echte wereld.
Nu ligt dat met deze trilogie natuurlijk gevoeliger, maar de sommige aanpassingen kwamen eerder op mij over als zelfcensuur. Een onbedoeld en pijnlijk gevolg van die censuur is dat de schuld voor de ramp leek te verschuiven. Waar in het origineel Rusland de veroorzaker was, kan nu de indruk ontstaan dat Oekraïne zelf de schuldige is. Iets wat de makers onmogelijk bedoeld kunnen hebben. Inmiddels heeft de ontwikkelaar gehoor gegeven aan de kritieken en is een deel van het Russische gedeelte weer terug.

Legends of the Zone Trilogy Enhanced Edition kopen?
Ik ben in dubio over de remaster. De games zelf zijn tof en zijn in 2025 nog steeds prima te spelen. Het is mooi dat de upgrade gratis is als je de spellen al hebt en voor nieuwkomers is er een mooie aanbieding als je alle drie de delen koopt. Maar als we naar de verbeteringen ten opzichte van de originele titels kijken, dan schiet het alle kanten op. De graphics zijn verbeterd, maar er hangt een waas overheen waardoor de beelden minder mooi ogen. Bovendien kun je nu controllers gebruiker, maar die verrekte aim assist gooit meer dan eens roet in het eten. En diverse kleinere aanpassingen zijn tot slot ook een gemengd succes. Hierdoor kan ik S.T.A.L.K.E.R.: Legends of the Zone Trilogy Enhanced Edition niet per se aanraden aan spelers van het eerste uur. Ben je nog niet bekend met deze reeks? Dan is dit wel het beste instapmoment.
GSC Game World heeft ons een recensiecode opgestuurd. We hebben de game gespeeld via Steam, op zowel een Steam Deck als een game-pc. Voor meer gamereviews kun je terecht in ons overzicht. Je kunt je daarnaast aanmelden voor onze Discord, waar we het over dit soort spellen en meer hebben.