Disgaea-maker Sohei Niikawa over Etrange Overlord en de gedeelde geschiedenis

Ik heb een lange reis achter de rug op het moment dat ik bij NIS America op Pancras Square aankom. Ik kom later aan dan gepland vanwege allerlei oponthoud, waardoor de pr-vertegenwoordigers het idee hebben dat ik niet meer zou komen opdagen. Eenmaal binnen schud ik iedereen de hand en zie ik maar liefst acht tv’s, drie Nintendo Switch 2-modellen, een Nintendo Switch en vier PlayStation 5’s staan. Ze staan op tafels met de ruggen naar elkaar toe in een vierkant, met de consoles vaak links van de tv.

NIS America is een speluitgever die je wellicht niet meteen herkent. Maar het bedrijf geeft allerlei bekende series uit. Denk dan aan Ys, The Legend of Heroes en Disgaea. Oké, sommige reeksen bevinden zich in de niche van het Japanse rpg-genre – maar dat zegt niets over de kwaliteit van de games. Als je van Japanse rpg’s houdt, zowel modern als traditioneel, en je ziet het NIS America-logo staan, dan weet je dat het goed zit. Dat zeg ik niet omdat RetroReady uitgenodigd is, maar als liefhebber van veel van deze games.

NIS America-showcase

Ik hoor van de enige andere Nederlander op het evenement dat de bijeenkomst dit keer groter is dan vorig jaar. En dat terwijl er gedurende de dag acht tot tien journalisten langskomen. Dit zijn wel kenners. Gamers die meer met de serie Legend of Heroes doen dan ik (die franchise ken ik eigenlijk alleen maar vanwege een vriend die er niet over uitgepraat raakt, maar ben er zelf nooit aan toegekomen). Bij navraag leer ik dat de groep bewust klein is. Hier komen alleen mensen met kennis of die vaak over rpg’s schrijven (zoals RetroReady).

Iedereen kan verschillende spellen spelen. De ster van de show is Etrange Overlord, een actie-rpg met muzikale elementen. Daarnaast kun je ook aan de slag met Ys X: Proud Nordics (een uitgebreide iteratie van Ys X: Nordics) voor Switch 2 en The Legend of Heroes: Trails Beyond the Horizon op zowel de eerste als tweede Switch. De tactische games R-Type Tactics I – II (een remake) en Disgaea 7 Complete (een aangevulde heruitgave) vullen andere delen van de markt op, terwijl turn-based titel Starbites de line-up completeert.

Verschillende smaken

Het leuke aan dit evenement is dat de belangrijkste smaken van de typische role playing game allemaal vertegenwoordigd zijn. Met Etrange Overlord (daar later veel meer over) speel je een actie-rpg die de hectiek van Overcooked! combineert met de humor van Disgaea en elementen van de PS1-game Rhapsody. Ys X: Proud Nordic definieert de goed beoordeelde Switch-titel met extra content, snelle actie en kleurrijke werelden, terwijl Trials Beyond the Horizon je tijdens het spelen de keuze geeft tussen real-time en turn-based combat.

R-Type Tactics I – II en Disgaea 7 Complete zijn tactische rpg’s met een raster waar je om beurten acties op uitvoert, terwijl je met Starbites, een jrpg uit Zuid-Korea, toegang krijgt tot ouderwetse doch flitsende turn-based gevechten die me verrassen. De game oogt prettig met zachte kleuren, uitgesproken personages en brute mechs. Zodra je begint met spelen en de beschikbare acties doorneemt, klikt het gameplaysysteem direct. Voor je het weet voer je allerlei krachtige aanvallen uit en delven je tegenstanders het onderspit.

Van niche naar Superniche

Hoewel Starbites voor mij misschien wel de game van de showcase is en ik daar nu naar uitkijk, zijn we hier ook allemaal om niemand minder dan Sohei Niikawa te ontmoeten en interviewen. Nu zegt die naam je misschien niet veel, maar dit is één van de mensen die verantwoordelijk is voor de Disgaea-reeks. Die spellen staan al jarenlang garant, sinds de PlayStation 2, voor humor, strategische gevechten, uiteenlopende personages met sterke meningen en systemen die soms dieper gaan dan nodig – maar het is altijd genieten.

Persoonlijk vind ik het leuk om de man te ontmoeten wiens games ik met veel plezier speel. Ik ontmoet hem in een aparte, kleine kamer met een tafel in het midden en vier stoelen eromheen; hij heeft me direct twee kaartjes. Tijdens ons interview stelt hij zich voor als oud-directeur van Nippon Ichi Software (NIS), waar hij dertig jaar geleden zijn carrière begon. Drie jaar geleden startte de ontwikkelaar echter zijn eigen bedrijf, met de typerende naam Superniche, waar die zich onder meer bezighoudt met de ontwikkeling van games.

Sushi lane musical action adventure

In tegenstelling tot NIS is Superniche meer dan een gamedeveloper. Het bedrijf werkt namelijk ook aan bordspellen, manga en novelles. Op de vraag of zijn bedrijf ook producten maakt die overlappen binnen verschillende productcategorieën, geeft Niikawa de nieuwe game Etrange Overlord als voorbeeld. “Het begon als een novelle, werd een manga en maakt nu dus de overstap naar videogame”, legt Niikawa uit. “Het genre van het spel is behoorlijk… specifiek. We noemen het een sushi lane musical action adventure.”

Maar in de basis is het eigenlijk een actie-rpg. De vertaler die rechts van Niikawa zit (Niikawa spreekt geen Engels en ik geen Japans) vraagt of ik bekend ben met de lopende banden met sushi erop, vaak te zien in Japan. Met een grote glimlach antwoord ik van wel, waarna we allemaal moeten lachen. Dat concept vindt z’n weg nu dus terug in de digitale wereld. “Tijdens het vechten kom je op het slagveld een laan met lijnen tegen, bekend van muziekbladen, waar allerlei items op liggen die je kunt oppakken.”

Een lange aanloop

De ontwikkelaar legt uit dat de weg naar de game lang was. “Tijdens mijn eerste jaar bij Nippon Ichi Software ontmoete ik Yuichiro Kitao, nu directeur van ontwikkelaar Gemdrops (verantwoordelijk voor onder meer Star Ocean: The Second Story R), die toen net als ik een jaar daarvoor afgestudeerd was. Samen gingen we aan de slag bij NIS. Eigenlijk zijn we vanaf dat moment al vrienden, daar is niets in veranderd. Nadat ik vertrok bij NIS, nam hij contact met me op om te vragen of we samen een game kunnen maken.”

Dat daar een muzikale rpg uitgekomen is, is niet vreemd. Kitao en Niikawa hebben vroeger namelijk samen gewerkt aan Rhapsody, een rpg met veel ruimte voor zang en dans, voor de PlayStation 1. “Etrange Overlord is ontstaan vanuit het verlangen nog eens zo’n soort spel te maken, samen. Het was dus al snel een gegeven dat dit de richting zou worden.” Niikawa legt dit graag uit, omdat er online soms wat te doen is over de insteek. Niet iedereen zag een musical-rpg aankomen en niet iedereen leek daarop te wachten.

Nieuwe ronde, nieuwe kansen

Nu beide heren herenigd zijn en een soortgelijk spel maken, ligt het voor hand om te vragen of die nu iets kan doen met Etrange Overlord wat destijds niet kon met Rhapsody. “Nou, destijds konden we nog geen 3d-games maken zoals we wilden. Maar inmiddels is de technologie verder gevorderd en kunnen we eindelijk onze visie tot leven brengen zoals we willen.” Op dit punt in het interview vraagt Niikawa of ik de musical-rpg al gespeeld heb. Dat lukte niet vanwege de genoemde vertraging, maar daar komt later verandering in.

Ook de gamemaker en zijn vertaler, Shawn Cox, hadden voorafgaand aan ons gesprek het vermoeden dat ik niet zou komen, maar ze zijn blij dat ik het ondanks het gedoe met het vliegtuig en de treinen gered heb. Wat me vooral opvalt aan de interactie en toon van onze gedachtewisseling is dat er iets wegvalt (de druk of de verplichting misschien?) zodra ik vertel uit Amsterdam te komen. De verschuiving van gematigd zakelijk naar ontvankelijk warm vergemakkelijkt het verloop van het gesprek gelukkig alleen maar.

Altijd ergens een feestje

Ze uiten hun respect voor de reis die ik tot dan toe achterwege heb. Hoewel het allemaal wat langer dan gepland was, duurde die uiteindelijk zo’n zes uur. Ook dat ik in de buurt van onze hoofdstad woon, maakt indruk. “Ik wil Amsterdam nog een keer bezoeken”, laat Niikawa weten. “Dat wil ik al een tijd en heb ik nog steeds niet gedaan.” Ik vertel hem dat de stad een bezoek waard is, want er is altijd wel ergens een feestje. Daar moet de ontwikkelaar om lachen en hij verzekert me: “Ik kom zeker een keertje naar Amsterdam”.

Daarna biedt de man zijn excuses aan, want we gaan een beetje alle kanten op met dit gesprek. Geen enkel probleem – zo heb ik mijn gesprekken het liefst. Praten doe je niet zonder interactie. Ik vraag Niikawa om te reageren op de kritiek dat spelers het jammer vinden dat de ontwikkelaar geen 2d-sprites gebruikt voor Etrange Overlord, maar nu inzet op 3d-modellen (juist omdat veel van zijn voorgaande titels zulke mooie pixelart hebben). Volgens de gamedesigner moet je per spel bepalen wat nou het beste bij de presentatie past.

Een hoop in overweging nemen

Die beslissing bepaalt wanneer je voor een 2d- of 3d-game gaat. “We proberen altijd vanuit het perspectief van de gameplay te bedenken wat het beste bij het spel past en wat voor ons de beste optie is. We nemen ook het verhaal mee in die overweging; soms komt iets beter tot z’n recht in een bepaalde stijl of dimensie. Plus, daar komt bij: hoe zit het met het ontwikkelteam en waar heeft dat meer ervaring mee? We nemen dus een hoop dingen mee voordat we besluiten of we voor 2d of 3d gaan”, verzekert de developer.

“In dit geval kiezen we bewust voor 3d. Zo heeft Gemdrops, die helpt bij de ontwikkeling, een specialisatie in 3d-games. Bovendien komen de muzikale vertoningen beter tot hun recht op deze manier; qua animaties kunnen we ze wat meer extravagant en expressief maken. Als we nog even een blik werpen op Rhapsody, dan was 3d suboptimaal voor ons. Maar ikzelf houd van pixelart. Ondertussen werk ik nog aan een ander spel en dat maakt daar gebruik van. Ik uit mijn blijdschap, want er gaat niets boven mooie sprites en pixels.

Onze verantwoording

Pixels en sprites zijn een goede brug naar het verleden, maar op RetroReady houden we ons ook altijd bezig met een verantwoording. Waarom nemen we de ene game wel mee en de andere niet? Ik leg Niikawa uit waarom we dat doen, om bijvoorbeeld complete willekeur te voorkomen en zodat lezers begrijpen waarom een moderne titel interessant voor hen kan zijn als retroliehebber. Met dit in het achterhoofd vraag ik aan welke spellen onze lezers kunnen denken wanneer ze aan Etrange Overlord kunnen beginnen.

“Vanuit het oogpunt van musicals bestaat er nog niet echt zoiets als Etrange Overlord”, begint Niikawa. “Misschien dat je wat van het DNA van Disgaea erin herkent als het gaat om humor en komedie en de manier waarop het verhaal escaleert. En sowieso Rhapsody natuurlijk, vanwege de muziek.” En qua gameplay? Niikawa denkt even na, maar komt al snel met een antwoord. “Overcooked.” Daar moeten we om lachen, omdat dat heel ver van het bronmateriaal lijkt te staan. Maar schijn bedriegt, wat er is toch wat overlap.

Final Fantasy V

“Je blijft namelijk constant bezig met het aannemen en gebruiken van items binnen een kader, dus de vergelijking is meer letterlijk dan figuurlijk” (maar qua hectiek zit het net even anders, omdat je niet aan allerlei eisen hoeft te voldoen en niemand je in de weg loopt). “Verder ben ik natuurlijk opgegroeid met wat we nu retrogames noemen. Daardoor kan het zijn dat je wat invloed van Final Fantasy V voorbij ziet komen. Dat is een game die ik vroeger gespeeld heb, die mij vormde en ervoor zorgde dat ik ontwikkelaar werd.

Dit is het eigenlijke moment waarop ik het gesprek wil afronden, maar Niikawa heeft nog een vraag voor me. “Graag wil ik je aandacht richten op iets anders”, begint de ontwikkelaar. “Ik heb de afgelopen drie jaar namelijk ook gewerkt onder een pseudoniem”, en hij wijst naar het tweede kaartje dat hij aan het begin van het gesprek gaf, met de naam Roman Kitayama. “Mijn eigen naam heb ik de afgelopen drie jaar niet gebruikt. En ik heb nu het idee dat mensen die me kennen zich afvragen of ik niet overleden ben”, grapt hij.

We gaan nog even door

“Maar ik ben springlevend en maak nog steeds games”, zegt hij met een grijns. “Met meer dan genoeg DNA uit mijn voorgaande spellen. Ik wil je graag vragen of je deze boodschap wil delen met je lezers, zodat iedereen weet dat het goed met me gaat en ik dus nog steeds actief ben.” Ik geef Niikawa te kennen dat ik dat zal toen. Ondertussen is de gamemaker nog niet klaar. “Van mijn volgende game staat ook al een trailer online. Ondertussen werk ik aan nog veel meer spellen; ik heb momenteel tien projecten lopen.”

Hiermee is het interview nog niet gedaan, want Niikawa wil graag nog een project onder de aandacht brengen. Hij schuift een sticker naar voren met kleurrijke en uitgesproken artwork en een QR-code naar een Steam-pagina. “Op dit moment is alleen de winkelpagina nog live, maar daar kun je alvast kijken. Dit is geen game waar ik zelf aan werk, dit is van een vriend van mij, Yoshitsuna Kobayashi” (medeverantwoordelijk voor Rhapsody en Disgaea, red). Hij is terug van weggeweest, omdat die eerder uit de industrie stapte.

Afronden en rondbreien

Wanneer het einde van het gesprek aanbreekt, bedankt ik Sohei Niikawa (en zijn tolk) voor zijn tijd, antwoorden en het leuke gesprek. Ik laat hem weten dat mij nu een zware taak rust om dit verhaal coherent over te brengen op onze lezers. We halen best wat onderwerpen aan die ogenschijnlijk niets met elkaar te maken hebben. Maar dat ziet de developer toch anders en voelt zich geroepen om alvast een rode draad aan te brengen in dit verhaal – waar ik, toegegeven, bewust voor heb gekozen om niets mee te doen.

“Het verhaal komt eigenlijk op punten steeds samen, omdat we met z’n drieën dezelfde basis delen”, daarmee refereert hij aan zichzelf, Kitao en Kobayashi, “en op verschillende plekken in onze carrière weer samenkomen nadat we uit elkaar gegaan waren.” Hij tekent een lijn op een a4’tje en legt uit hoe dat precies zit. Hij begint bij zichzelf en trekt een lange streep tussen Nippon Ichi Software en Superniche (als het ware een tijdlijn). “Dit is mijn verhaal: ik begon bij NIS en richtte uiteindelijk mijn eigen studio op.”

Story

“Dan hebben we meneer Kitao.” En hij tekent een schuine lijn omhoog en trekt die ook rechtdoor, als een soort zijtijdlijn. “En dan is daar Yoshitsuna”, hij tekent nu een schuine lijn omlaag en trekt die ook rechtdoor naar het einde van het papier. “Hij werkte met mij aan Disgaea, net zoals Kitao met mij werkte aan Rhapsody. De titel waar hij nu aan werkt, Cosmic Galaxy Wars, neemt invloeden mee uit onze gedeelde geschiedenis.” Hij tikt nog een paar keer met zijn pen op het papier, kijkt me aan en zegt: “story”.

“Meestal hebben de projecten waar ik in verwikkeld ben een interessante oorsprong en achtergrond, of in elk geval een connectie naar ons eerdere werk. Misschien dat dit je helpt om er wat moois van te maken, zodat je lezers kunnen begrijpen waar we vandaan komen en hoe onze games tot stand komen en elkaar vormen.” Dit is het moment dat ik besluit het interview bijna één-op-één te vertalen naar mijn digitale kladblok. De manier waarop Niikawa spreekt en handelt is typerend en ik hoop dat zijn karakter zodoende goed overkomt.

Voor meer verslagen kun je terecht in ons overzicht. Ook hebben we flink wat reviews klaarstaan, van allerlei hardwareproducten en natuurlijk games die al dan niet de moeite waard zijn. Daarnaast kun je je aanmelden voor de Discord-server van RetroReady.