Castlevania op de NES voelt vanaf het eerste moment anders

Ik neem je mee naar een tijd waarin een nieuwe game spelen niet betekent dat je hem voor de releasedag preloadt of al maanden van tevoren geprikkeld wordt om je pre-order te bevestigen. Een tijd waarin games bij ons thuis lang niet altijd gekocht worden. In plaats daarvan mag ik ieder weekend bij de plaatselijke videotheek een game uitzoeken om mee naar huis te nemen. Eén game voor een week, waarna die terug moet en de zoektocht opnieuw begint.

Super Mario Bros. heb ik inmiddels wel gezien, dus mijn aandacht gaat steeds vaker uit naar de andere doosjes die tussen de bekende Nintendo-games staan. Op een gegeven moment valt mijn oog op Castlevania. Ik weet eigenlijk niet precies wat voor game het is, maar dat hoeft ook niet. Alleen die boxart, met het kasteel van Dracula op de achtergrond en Simon Belmont met zijn zweep in de hand, is voldoende. De keuze is gemaakt.

Een compleet andere wereld

Op de terugweg naar huis begint het avontuur eigenlijk al. Ik haal het boekje uit het doosje en blader het rustig door. De illustraties, vijanden en uitleg spreken genoeg tot de verbeelding om alvast een voorstelling te maken van wat mij thuis te wachten staat. Eenmaal thuis aangekomen wil ik eigenlijk nog maar één ding: die cartridge in de NES stoppen.

Niet veel later zit ik op mijn slaapkamer. De oude televisie van mijn ouders staat in de hoek en ik zit ervoor op een zitzak met de NES-controller in mijn handen. Voor mij verschijnt een wereld die totaal anders voelt dan de kleurrijke games die ik tot dat moment voornamelijk kende. Castlevania is misschien wel de eerste game waarbij ik echt het gevoel krijg dat ik op het punt sta om op een groot avontuur te gaan.

Welkom in Castlevania

Vanaf het eerste moment voelt Castlevania anders. Geen vrolijke wereld vol kleurrijke blokken en paddenstoelen, maar een tocht richting het kasteel van Dracula. Skeletten, vleermuizen, zombies en, de inmiddels beruchte, Medusahoofden staan tussen Simon en zijn uiteindelijke confrontatie met de graaf.

Die sfeer is belangrijk, maar het is vooral de manier waarop de game speelt waardoor ik blijf terugkomen. Simon Belmont is geen bijzonder snel of behendig personage. Een sprong moet je vooraf goed inschatten, want eenmaal in de lucht kun je niet zomaar corrigeren. Voor je zweep geldt hetzelfde. Een aanval op het verkeerde moment kan voldoende zijn om geraakt te worden en een paar stappen achteruit te vliegen, bij voorkeur natuurlijk precies een afgrond in.

Dat klinkt frustrerend en soms is dat ook absoluut het geval. Tegelijkertijd zorgt juist die opzet ervoor dat je de levels leert kennen. Vijanden staan niet zomaar ergens. Trappen, platformen en obstakels worden zo gecombineerd dat de game steeds meer van je begint te vragen. Waar je eerder vooral reageert op wat er gebeurt, begin je na verloop van tijd vooruit te denken.

Situaties anders benaderen

Het is heerlijk om je zweep gedurende het avontuur sterker te zien worden. De verschillende alternatieve wapens geven je daarnaast net genoeg mogelijkheden om moeilijke situaties anders te benaderen. Een bijl, wijwater, stopwatch of kruis kan tijdens een baasgevecht het verschil maken, mits je weet hoe en wanneer je ze het beste kunt gebruiken.

En dan is er natuurlijk de muziek. Voor mij is deze onlosmakelijk verbonden met Castlevania. Konami weet als geen ander hoe je uit de beperkte hardware van de NES een soundtrack haalt die niet simpelweg op de achtergrond aanwezig is, maar je daadwerkelijk door de levels heen jaagt. De muziek is opzwepend, energiek en past perfect bij het tempo van de game. Vampire Killer is het bekendste voorbeeld, maar eigenlijk draagt de volledige soundtrack bij aan de identiteit van het spel.

Ik luister er vandaag nog steeds geregeld naar. Natuurlijk zit daar nostalgie bij, maar bijna veertig jaar later zijn het simpelweg nog steeds fantastische composities. De muziek is niet alleen begeleiding. Het is de kers op de taart die Castlevania in mijn optiek iconisch maakt.

De groeipijn van Simon’s Quest

Na zo’n sterk begin zou het logisch zijn als Konami voor het vervolg simpelweg zou kiezen voor groter en meer. Alleen doet de ontwikkelaar met Castlevania II: Simon’s Quest bijna het tegenovergestelde. De vertrouwde, lineaire tocht wordt hier opengebroken en ineens moet Simon door een veel grotere wereld reizen.

Dorpen, non-player characters (npc’s), een dag- en nachtcyclus en rpg-elementen maken hier hun intrede. Op papier zijn dit interessante en vooral ambitieuze ideeën. In de praktijk blijkt helaas dat ze lang niet altijd even goed uit de verf komen. Denk aan het verschil tussen The Legend of Zelda en The Adventure of Link.

Vooral de manier waarop Konami de informatie verstrekt, kan behoorlijk frustrerend zijn. De npc’s zijn cryptisch en de informatie die mij verder moet helpen op mijn avontuur blijkt lang niet altijd betrouwbaar. Soms word je zelfs compleet de verkeerde kant op gestuurd. Het levert situaties op waarin je zonder voorkennis nauwelijks kunt bedenken wat de game precies van je verwacht.

Maar wat moet Castlevania zijn?

Simon’s Quest wordt niet voor niets weleens een typische Nintendo Power-game genoemd. Het is een game die je bijna moet beleven en bespreken met vrienden op het schoolplein, of waarbij je in het uiterste geval zelfs een telefonische hulplijn nodig hebt om verder te komen, het internet zoals we het nu kennen bestond natuurlijk nog niet. Dit maakt het tweede avontuur voor mij een stuk minder leuk dan het origineel.

Toch vind ik het moeilijk om Simon’s Quest simpelweg als een mislukt vervolg te zien (en ook hier past de vergelijking met The Adventure of Link). De onderliggende gameplay blijft herkenbaar en, belangrijker nog, Konami durft hier wel te experimenteren. De ontwikkelaar is duidelijk op zoek naar wat een Castlevania-game eigenlijk moet zijn. Moet het een pure actieplatformer blijven en zich beperken tot het kasteel van Dracula, of is er ruimte om de wereld op grotere schaal te beleven? Kan ontdekken en verkennen net zo belangrijk worden als het bevechten van het monsterlijke gespuis?

Niet iedere vraag wordt in Simon’s Quest even goed beantwoord, maar de vragen die Konami hier stelt, bepalen later wel mede welke kant de serie opgaat. Dat maakt Simon’s Quest een belangrijk moment in Konami’s zoektocht naar wat Castlevania moet zijn.

Dracula’s Curse vindt de juiste balans

Met Castlevania III: Dracula’s Curse lijkt Konami veel geleerd te hebben van de experimentele opzet van het tweede deel. De serie keert terug naar de duidelijke actie en levelstructuur van het origineel, maar gooit niet simpelweg alle ambitie van Simon’s Quest overboord. In plaats daarvan breidt Konami juist op de juiste plekken uit.

Levels kunnen nu verschillende kanten opgaan en gedurende het avontuur kies je routes die bepalen welke gebieden je te zien krijgt. Daarmee ontstaat een gevoel van vrijheid zonder dat de game zijn focus verliest. Waar Simon’s Quest soms zo open is dat je niet weet wat je moet doen, geeft Dracula’s Curse je keuzes binnen een duidelijke structuur.

Daar komen de verschillende speelbare personages nog bovenop. Naast Trevor Belmont kun je op pad met Grant Danasty, Sypha Belnades en een personage dat later behoorlijk belangrijk zou worden voor de serie: Alucard.

De derde, de beste

Ieder brengt zijn eigen mogelijkheden mee. Grant kan tegen muren en plafonds klimmen, Sypha beschikt over magie en Alucard kan zichzelf in een vleermuis veranderen. Het zorgt ervoor dat je de levels op verschillende manieren kunt benaderen en geeft tegelijkertijd een reden om opnieuw te beginnen en andere keuzes te maken.

Voor mij is Castlevania III daardoor het hoogtepunt van de NES-trilogie. Konami gaat hier terug naar de basis, maar neemt de lessen uit het tweede deel mee. De ontwikkelaar lijkt eindelijk te begrijpen waar de kern van de serie ligt en weet daar vervolgens precies op de juiste plekken op voort te bouwen. De strakke actie van het origineel vormt opnieuw de fundering, terwijl vertakkende routes en verschillende personages ervoor zorgen dat het avontuur veel groter aanvoelt.

En uiteraard is ook hier de muziek opnieuw fantastisch. De combinatie van de soundtrack, het leveldesign, de uitdagende actie en de verschillende routes maakt Dracula’s Curse voor mij nog altijd een van de beste actieplatformers op de NES.

Een avontuur dat nog steeds voortduurt

Als ik de drie NES-games nu naast elkaar leg, zie ik daarom vooral een serie die zichzelf gedurende drie games aan het ontdekken is. De eerste Castlevania legt een ijzersterke fundering. Simon’s Quest durft die fundering vervolgens volledig open te breken en struikelt daarbij regelmatig over zijn eigen ambities. Dracula’s Curse neemt uiteindelijk het beste van beide werelden en laat zien wat er mogelijk is wanneer Konami die ideeën binnen een strakkere structuur plaatst.

Dankzij talloze heruitgaven kun je die drie avonturen tegenwoordig nog steeds gemakkelijk spelen. Toch verdwijnt de moderne hardware waarop ik ze speel al snel naar de achtergrond zodra die eerste noten klinken. Dan weet ik weer waar de vijanden verschijnen, welke sprongen eraan komen en welke stukken me vroeger keer op keer terug naar het begin stuurden en ergens is het mooi dat het verhaal daar niet ophoudt.

Want tussen de personages die in Dracula’s Curse hun opwachting maken, zit die mysterieuze zoon van Dracula. Alucard is hier nog slechts een bondgenoot tijdens Trevors avontuur. Jaren later zou juist de zoon van Dracula terugkeren om opnieuw de vraag te stellen wat Castlevania eigenlijk kan zijn. Maar dat is een avontuur voor een andere keer.

Want voordat Alucard ooit zelf door de gangen van Dracula’s kasteel dwaalt, begint het voor mij allemaal een stuk eenvoudiger. Met een gehuurd spel, een boekje dat ik op de terugweg al meerdere keren doorbladerde en een oude televisie in de hoek van mijn slaapkamer. Daar zit ik tot ver voorbij mijn bedtijd met de NES-controller in mijn handen, klaar om opnieuw op avontuur én de strijd aan te gaan met het monsterlijke gespuis van Dracula.

RetroReady is een online magazine zonder advertenties. Dat willen we graag zo houden. Mocht je dat idee en onafhankelijke media waarderen, dan kun je ons altijd steunen op Ko-fi. Voor meer gamereviews kun je terecht in ons overzicht. Je kunt je daarnaast aanmelden voor onze Discord, waar we het over dit soort spellen en meer hebben.