Asus ROG Ally X opereert als een waar emulatiemonster

De Asus ROG Ally X recenseren is voor mij een soort vuurdoop. Ik ben namelijk totaal geen pc-gamer en ben opgegroeid met consoles en handhelds van Nintendo, Sega, Sony en Microsoft. Ik ben dus heel erg gewend aan afgesloten en relatief beperkte gameomgevingen, maar daar heb ik nooit een probleem mee gehad. Gelukkig test ik al jaren smartphones, tablets, apps en natuurlijk retrohandhelds met Android, waardoor ik mettertijd toch ben gaan waarderen wat een open systeem kan en hoeveel vrijheid je daarin hebt.

Sinds de oprichting van RetroReady, februari 2023, test ik wekelijks emulatiehandhelds. Een deel draait op Android, maar de meerderheid werkt op basis van Linux (al is Android zelf ook gebaseerd op Linux, maar dat terzijde). Ik heb voor RetroReady eenmalig een mini-pc getest met Windows 11 aan boord, samen met een beeldscherm dat ik destijds recenseerde, maar verder ben ik niet echt bekend met Windows als gameplatform. Ik gebruik het al jaren enkel vanwege de toegankelijkheid en omdat ik er blind op kan werken.

Android of Windows? Dat maakt niet uit

Maar erop gamen, nee. In mijn optiek is Windows daar niet echt een ideaal platform voor, waardoor ik nooit echt de moeite heb genomen om het systeem te leren kennen als gamesysteem. Dat heeft deels te maken met vooroordelen: in mijn hoofd moet ik veel programma’s downloaden en heel precies instellen (plus: veel rekening houden met voor mij nietszeggende hardware) om iets voor elkaar te krijgen. Maar tijdens mijn tijd met de Asus ROG Ally X zag ik dat Windows en Android in veel opzichten op elkaar lijken.

Want of ik nu een app of een programma binnenhaal, dat maakt eigenlijk weinig uit. En in beide gevallen zit ik toch wel te pielen met allerlei instellingen. De resolutie verhogen, de mate van anti-aliasing instellen en de bediening aanpassen: zomaar een aantal zaken die ik geregeld op Android en Linux uitvoer, waar ik om de een of andere reden heel erg tegenop keek om op de ROG Ally X te bewerkstelligen. Het zijn dan ook niet per se de handelingen die je moet uitvoeren, maar meer de manier waarop dat op zo’n handheld-pc gebeurt.

Als een vis op het droge

Met zijn lcd-paneel van 7 inch, en hoge full hd-resolutie, laat de Asus ROG Ally X weinig te wensen over. Natuurlijk zou een oled-scherm beter zijn, maar die kan de prijs ook verder opvoeren. Ondanks het riante scherm en zijn scherpe beelden heb ik veel moeite met de interface van Windows. Want die is niet bepaald ingesteld voor een handheld-pc zoals die van Asus, Lenovo of MSI. Dan heb ik het nog niet eens over allerlei overbodige software (zoals Office en dergelijke), maar de manier waarop je de menu’s bedient.

Alles is namelijk vrij klein. Zeker als je met je vinger wat dingen geregeld wil hebben, zoals het sluiten, wijzigingen of minimaliseren van een venster. Je kunt eventueel de rechterpook gebruiken als een muisaanwijzer, maar zelfs na meer dan vier weken testen voelt dat onwennig aan. De startbalk minimaliseert zich wel wanneer je aan het gamen bent en kun je oproepen door van onderen naar boven te vegen (vergelijkbaar met hoe je op Android terugkeert naar het thuisscherm), maar ik blijf me als een vis op het droge voelen.

De Armoury Crate

Wat mij ook niet helpt is dat verschillende launchers om mijn aandacht vragen. Asus pusht natuurlijk de Armoury Crate-software, met daarin een overzicht van geïnstalleerde pc-spellen, een sloot aan personalisatieopties (wat heel fijn is!), ondersteuningsdocumenten en je verzameling screenshots en video’s. Ondertussen vragen Xbox (vooraf geïnstalleerd) en Steam (zelf geïnstalleerd) om evenveel aandacht als je een bepaalde game opstart. Voor ik het wist, was ik kwijt welke game ik nou waar kon vinden.

Wellicht komt dat ook omdat ik geen pc-gaming gewend ben. Ik weet dat launchers een beetje een noodzakelijk kwaad zijn op Windows – op mijn mini-pc heb ik er ook een stuk of zeven geïnstalleerd. Maar als ik nu via Armoury Crate een game opstart, dan heb ik daarvoor vaak Steam of Xbox op de achtergrond nodig. Die komen dan soms in beeld en soms niet, en ondertussen komen er allerlei meldingen binnen of vraagt er een pop-up om een handeling. Op sommige momenten werd ik daar gek van.

Hulp van de usb-hub

Ik heb het vaker gehoord, en jij zult het al vaker gelezen hebben, maar de Windows-ervaring op zo’n handheld-pc is echt ondermaats. Uiteindelijk kom ik wel bij de games die ik wil spelen, maar meestal niet zonder slag of stoot. Geef mij dan maar zo’n beperkte en afgesloten omgeving als op de Nintendo Switch 2. De kritiek over de kleine interface geldt voor zowel gamelaunchers als de verschillende emulatieprogramma’s. Instellen is echt een crime en zonder hulp van buitenaf is dat een nodeloos moeizaam proces.

Ik voelde me dan ook al snel genoodzaakt een usb-hub aan te sluiten, zodat ik m’n zaken op orde kon stellen met een toetsenbord, muis en een extern beeldscherm. Dat gaat een beetje voorbij aan de draagbaarheid van een Asus ROG Ally X, maar soit. Als het goed is, doe je dit één keer goed en hoef je er vervolgens niet meer na te kijken. En over het algemeen is dat ook zo: je stelt de emulators in, test wat de hardware aan kan en kunt het daar gewoon bij laten. Later toch iets bijschaven levert als snel dezelfde frustratie op.

Hardware stelt niet teleur

Helaas is het zo dat de software-ervaring een flinke stempel drukt op mijn tijd met de Asus ROG Ally X. Een onderdeel waar de fabrikant weinig aan kan doen, omdat die dat onderdeel niet zelf in beheer heeft; maar daar heb je als eindgebruiker weinig aan. Gelukkig stelt de hardware niet teleur. Desondanks is formaat en het gewicht echt even wennen geweest. Met bijna 680 gram weegt de handheld veel meer dan de Nintendo Switch 2, Odin 2 Portal, Ayaneo Pocket Evo en andere grote handhelds die ik getest heb.

Ondanks het gewicht vind ik dat de Asus ROG Ally X lekker in de hand ligt. Ik vind hem log en te groot, maar begrijp waarom dat zo is en heb daar geen moeite mee. In veel opzichten doen de indeling en de bediening me denken aan een Xbox-controller. De actie- en menuknoppen bieden een ontzettend directe en fijne feedback, terwijl de pookjes heel soepel ronddraaien. De vierpuntdruktoets vind ik dan weer minder. Dat heeft alles te maken met het beperkte kantelpunt, maar de oppervlakkigheid vind ik ook niet chill.

Met en zonder hall effect

Verder ben ik erg te spreken over de drukgevoelige hall effect-triggers bovenop. Niet alleen bieden die een fijne doch duidelijke mate van controle, ook zijn ze lekker duurzaam en hoef je je geen zorgen te maken over onderdelen die snel kapotgaan. Helaas hebben de sticks geen hall effect-technologie aan boord, wat ik oprecht niet begrijp voor zo’n duur product. De handheld-pc verscheen op de markt voordat opvolger tmr in controllers verscheen, dus dat neem ik Asus niet kwalijk. Hall effect had de pookjes echter niet misstaan.

Waar ik echt mijn vraagtekens bij plaats, zijn de schouderknoppen. Maar ik zeg alvast vooraf: wellicht komt dit door de grote van mijn handen. Ik heb bijvoorbeeld veel Regulators zitten spelen op de Asus ROG Ally X, waarbij je soms een handeling met R+Y moet uitvoeren. Mijn duim komt echter niet bij de Y-knop op het moment dat ik R probeer in te drukken met mijn wijsvinger (ook dat red die niet altijd). Ik moet de handheld fysiek verplaatsen om dat voor elkaar te krijgen, om kramp in m’n hand te voorkomen.

Mensen met grote handen

Daarnaast ben ik er nog niet helemaal over uit of ik de twee knoppen achterop welk zo relaxed vind. In principe komen mijn middelvingers daar goed bij en lukt het indrukken ook moeiteloos. Maar zodra ik de handheld verplaats om goed bij de schouderknoppen te kunnen komen, dan verlies ik de controle over de achterknoppen. Ik heb daardoor het idee dat de ROG Ally X voor mensen met veel grotere handen gemaakt is. Het voordeel hiervan is dat ik ze ook niet per abuis indruk en onbedoeld een of andere handeling uitvoer.

Voorop treffen we onderaan nog twee stereospeakers aan. Die zitten echt op perfecte plekken. Mijn handen zitten nooit voor de rasters, waardoor het geluid volledig tot z’n recht komt. Natuurlijk moet je rekening houden met wat blikkerig geluid, maar voor een handheld ben ik niet ontevreden. Het scherm stelt allerminst teleur. Kleuren, contrast, verversingssnelheid en scherpte komen goed uit de verf. Alleen de helderheid (maximaal 500 nits) kan wat tegenvallen wanneer je voornemens bent veel buiten te gamen.

Emulatieprestaties

Of je nu binnen of buiten gamet, je kunt heel wat beleven. De Asus ROG Ally X positioneert zich als een zeer capabele handheld voor het emuleren van een breed scala aan gameconsoles: van retroklassiekers tot en met de generatie van de PlayStation 3 en Xbox 360. Dankzij de krachtige AMD Ryzen Z1 Extreme-processor en de verbeteringen ten opzichte van zijn voorganger, biedt de Ally X een soepele emulatie-ervaring. De processor wordt vergezeld door 24 GB aan werkgeheugen, en dat is voor alle emulators perfect.

Per game of emulator moet je zelf nog even uitvogelen welke basis je gebruikt: Vulcan, OpenGL of DirectX 12. Voor PS2 is bijvoorbeeld de laatste de beter optie. Het gros van de games van de zesde generatie consoles kun je in de laagste snelheidstand spelen, meestal in twee tot drie keer de originele resolutie. Hoger hoeft in veel gevallen niet, omdat je dan voorbijgaat aan de maximale resolutie van het scherm van de ROG Ally X. Sommige spellen zijn wat veeleisender, maar dan kun je gebruikmaken van de prestatieboosts.

Wii U, PS3 en Xbox 360

De stelregel is eigenlijk: als er een goede emulator beschikbaar is, dan kun je ervan uitgaan dat de spellen er prettig op draaien. Dat geldt ook voor emulatie op Wii U-, PS3 en Xbox 360-niveau. Alleen de originele Xbox gooit hier roet in het eten, aangezien Windows, net als Android, moeite heeft met het nabootsen van het systeem. Veel moderne spellen draaien bovendien in hun originele resolutie en framerate. Ondanks dat moet je er rekening mee houden dat nog niet elk spel van de zevende generatie perfect draait in een emulator.

Je zou zelfs nog een stapje hoger kunnen gaan, maar dan gaan we voorbij aan het gegeven retrogaming. Ik wil het desondanks toch benoemd hebben, om aan te tonen hoe krachtig de chipset is. Qua batterijduur kan ik niet echt een algemene beoordeling geven. Het ligt er maar net aan wat je speelt op de Asus ROG Ally X. Over het algemeen gaat de batterij namelijk twee tot acht uur mee, afhankelijk van de games, de programma’s en de instellingen. Als dit een pure retrohandheld zou zijn, dan was dat geen verkeerde score.

Asus ROG Ally X kopen?

Maar is de Asus ROG Ally X een waardige handheld voor liefhebbers van retrogames? Dat hangt er maar net van af wat voor soort gamer je bent en hoe hoog het getal op je bankrekening is. De Asus ROG Ally X kost nieuw nog steeds 899 euro. Maar als dit de enige handheld is die je koopt, voor zowel nieuwe pc- als oude retrotitels, dan zie ik geen reden waarom je hier niet voor zou moeten gaan. Windows is wel echt een doorn in het oog, maar daar hebben andere handheld-pc’s, zoals die van Lenovo en MSI, ook last van.

Zelf heb ik ook nog wat moeite ervaren met de bediening. Als ik het apparaat vasthoud, dan kom ik niet goed bij alle knoppen. Hoewel ik me realiseer dat dit een persoonlijk probleem is, is het wel iets om bij stil te staan. Bij andere grote handhelds heb ik hier namelijk geen last van. Daarnaast stelt de d-pad me teleur en heb je wel echt een usb-hub nodig om alles goed in te stellen. Maar als het je puur om kracht gaat en je een handheld voor de komende jaren zoekt, dan haal je met de ROG Ally X een ongeëvenaard emulatiemonster in huis.

Asus heeft ons een ROG Ally X opgestuurd voor deze review. De Asus ROG Ally X is onder meer op Bol.com en Amazon te vinden. Koop je iets via de affiliatelink? Dan verdient RetroReady daar een kleine commissie aan, zonder dat het jou geld kost. Kom ook gezellig hangen in onze Discord! Voor meer handheldreviews kun je terecht in ons wekelijks groeiende overzicht.