Apidya Special maakt een bij-zondere shmup nog specialer

Apidya Special is een horizontale shoot-em-up gemaakt door de Duitse studio Kaiko (vandaag de dag beter bekend als Team Apidya) en uitgegeven door ININ. Die uitgever doet het hart van de oudere gamer harder kloppen, omdat die zich vooral richt op remakes, remasters en opvolgers van klassieke games. Denk aan toppers als R-Type Dimensions III, X-Out, Simon the Sorcerer en zelfs Shenmue III. Apidya is de volgende game op zijn lijst en kost, net als veel van de andere games in hun repertoire, 19,99 euro en is beschikbaar voor pc, Playstation 5, Xbox Series X|S en Nintendo Switch.

Naast de normale versie zijn er ook duurdere varianten verschenen: Apidya Special: Special Edition van 29,99 euro en een special edition van 49,99 euro. De Special Edition is een fysiek exemplaar van de game met een papieren handleiding, terwijl de speciale versie ook een cd-soundtrack, collector’s box en artbook biedt. Daar staan informatie en afbeeldingen in die nooit eerder vertoond waren. Heel gaaf.

De originele game was een exclusieve Amiga-game en maakte goed gebruik van de hardware, waardoor het spel hoge ogen gooide op dat platform. Er waren wel plannen om de game uit te brengen voor consoles en concurrerende thuiscomputers als de Atari ST en later Windows-pc’s, maar daar is het, afgezien van een paar techdemo’s, uiteindelijk nooit van gekomen.

Een shmup vol met… bugs

Apidya is een zogenaamde horizontale euro-shmup, al zullen de eerste beelden je waarschijnlijk op een dwaalspoor brengen aangezien het allemaal wat Japans oogt. De game begint met een paar animescènes en een narrator die in het Japans vertelt dat het verhaal draait om Ikuro, wiens vrouw, Yuri, vergiftigd is door het kwaadaardige insectenleger van Hexaä, een kwaadaardige black magic lord. Ikuro gebruikt magie om te veranderen in een dodelijke bij en zweert een tegengif voor Yuri te vinden en wraak te nemen op Hexaä.

Uit het verhaal wordt al duidelijk dat je niet met een traditioneel ruimteschip of vliegtuig aan het spelen bent, maar met een insect. Je neemt het op tegen hordes andere insecten, maar ook andere typische dieren die je in je tuin of vijver tegenkomt. In latere levels komen daar ook nog afgedankt speelgoed, kwaadaardige knaagdieren en robots bij kijken, die je van alle kanten proberen aan te vallen.

Mix en match power-ups

Zoals bij veel games in dit genre bekend is, heb je ook een mogelijkheid om power-ups, in dit geval bloemen, te verzamelen. Onderin het scherm heb je een selectiebalk met upgrades en elke bloem die je pakt, highlight een andere upgrade. Als het er een is die je bevalt, druk je op de b-knop en activeer je daarmee de upgrade, die je dan direct tot de beschikking hebt. Die manier van upgraden doet erg denken aan de Gradius, Life Force/Salamander en (lichtelijk) R-Type-games van weleer. Ik vind dat altijd een fijne manier van verbeteringen toevoegen, omdat je net wat meer controle hebt over hoe je je schip, of in dit geval bij, wilt uitbreiden.

Het is een mechaniek die je bij homecomputer-shmups al helemaal niet vaak tegenkomt, dus ik was destijds ook erg blij dat ik hiervan kon genieten zonder meteen een console aan te hoeven zwengelen. Het is bovendien, net als bij Life Force, mogelijk om sommige power-ups meermaals te kiezen waardoor ze nog krachtiger en sneller worden. Zo kun je bijvoorbeeld de snelheidsupgrade zo vaak stapelen dat je bijna oncontroleerbaar snel bent, of de beschermveld tweemaal gebruiken om langer en beter bestand te zijn tegen projectielen van vijanden. Verder kun je kiezen uit verschillende projectielen als laser, bommen en pulsar en je kunt extra drones toevoegen die elk ook hun eigen projectielen schieten.

Graphics blijven prachtig

Apidya wist destijds op de Amiga al behoorlijk wat prachtige graphics op het scherm te toveren en dat is bij deze remake niet anders. De kleurrijke, gedetailleerde sprites en achtergronden zijn voor de remake helemaal opnieuw getekend en tegelijkertijd voorzien van nog meer kleur. Daar komt ook nog bij dat Team Apidya een aantal mooie crt-effecten toegevoegd heeft, zoals blooming, scanlines (of eigenlijk pixelraster), chroma artifacts, extra parallaxeffecten en natuurlijk een widescreenoptie. Die filters komen vooral op apparaten met een oled-scherm goed tot hun recht en het was dan ook heerlijk dat ik het spel onderweg van beurs naar beurs (september is een drukke maand) rustig kon spelen op mijn Steam Deck met oled-paneel. Ja, de game is Steam Deck-verified en draait dus perfect op de handheld van Valve.

Uiteraard kun je al die pracht en praal uitschakelen en kun je met een druk op de knop teruggaan naar de Amiga-versie met zijn 4:3-verhouding. Dat gaat zelfs zo ver dat je kunt kiezen voor de 50Hz-optie. De Amiga was nou eenmaal populairder in Europa en veel Europese ontwikkelaars richtten zich dan ook op die standaard. 60 Hz was hier juist de vreemde eend in de bijt en sommige games, waaronder deze, speelden dus iets te snel op een Amerikaanse Amiga. Mocht je aan die afwijkende snelheid gewend zijn en wil je die ervaring herbeleven, dan kun je die optie ook gewoon inschakelen.

Van top tot teen bewerkt

Verder zijn ook de cutscenes vernieuwd, waardoor de game er van begin tot eind lekker strak uitziet. De sprites zijn ook opnieuw getekend, maar wel in dezelfde stijl als de originele Amiga versie, waardoor het een feest der herkenning is als je deze game op je moderne systeem opstart. Het feit dat je in een tuin een halve oorlog aan het voeren bent tegen insecten is een leuke setting die mij ergens doet denken aan de Mega Drive-versie van Insector X en dat is een mooi compliment.

Ook het geluid is onder handen genomen. Muziek en geluidseffecten zijn altijd al een sterk punt geweest van de Amiga, maar met slechts vier actieve kanalen was het soms een beetje
schipperen tussen muziek en geluidseffecten. De moderne geluidskaart heeft uiteraard heel veel meer kanalen tot zijn beschikking en daar hebben ze goed gebruik van gemaakt. Chris Hülsbeck heeft de muziek die hij voor het origineel maakte een flinke boost gegeven en er zijn bovendien ook een hoop omgevingsgeluiden toegevoegd om de levels nog meer tot leven te laten komen. Het grappige is ook, dat wanneer je de game pauzeert, de achtergrondgeluiden door blijven spelen en vooral in de eerste stages bijna vredig klinken.

Geen bullethell, wel veel bullets

De gameplay van Apidya Special heeft ook een aantal veranderingen gekregen. Denk dan vooral dat die nu wat meer vergevingsgezind is. De originele game was niet extreem moeilijk, maar er waren wel genoeg momenten waarbij je verrast werd door een insect die zijn kop boven het zand steekt en een projectiel jouw kant op schiet en zichzelf daarna meteen weer begraaft. Of vijanden die opeens van bovenaf of achter je het scherm in vliegen of vallen en je zo snel van je leven beroven dat je niet eens doorhebt wat er gebeurt.

Tel daar ook nog eens bij op dat je soms een hoek in vliegt die doodloopt en je hebt het recept om het label trial-and-error-shmup te krijgen. Hoewel dat geen slecht ding is, komt dit nou ook niet zo vaak voor om het spel meteen in dat hokje te plaatsen. Het overgrote deel draait toch vooral om skills. Je moet het volledige scherm goed in de gaten houden om alle kogels en andere projectielen die op je af gevuurd worden te ontwijken. Soms is het zelfs beter om zelf eventjes niet te schieten, omdat er uit een kapotgeschoten ei een hoop kwaadaardige visjes kunnen zwemmen om je leven een stuk lastiger te maken dan een volledig ei dat af en toe slechts één projectiel afvuurt.

Extra mechanieken

Al deze gameplaymechanieken zijn ook nog steeds te vinden in Apidya Special, maar de moderne versie heeft wel wat extra opties en ideeën toegevoegd om de moderne gamer tegemoet te komen. Zo kun je nu instellen dat het spel automatisch de juiste power-up voor je activeert in het heetst van de strijd. Daardoor hoef je niet ondertussen nog naar je balk te kijken. Daarnaast slaat het spel tijdens een level meerdere keren je voortgang op, zodat je bij een lastig stuk niet steeds helemaal opnieuw hoeft te beginnen wanneer je doodgaat. Je herlaadt dan gewoon het laatste opslagpunt.

Hoewel ik als shmupveteraan niet of nauwelijks gebruikmaak van zulke extra’s, betrapt ik mijzelf er zo nu en dan toch op dat ik leun op die savefunctie, zeker wanneer ik in de rioolstage bij het punt kom waar ik als kind veel levens verloor en op het verkeerde moment game over ging. Het is dan toch fijn dat ik niet uren, nee, dagen kwijt ben aan het leren van alle patronen om met wat meer levens op zak de baas te verslaan. Ook is het fijn dat je niet meteen als je power-ups verliest wanneer de vijanden je kapotschieten, waardoor het vroeger soms wel heel moeilijk was om verder te komen. In Apidya Special verlies je één power-up, wat de pijn enigszins verzacht als je geraakt wordt. Al die mechanics kun je overigens gewoon uitschakelen om de echte hardcore shmupervaring te beleven.

Apidya Special kopen?

Apidya Special is onderaan de streep een van die shmups die je als genreliefhebber gewoon niet kunt laten liggen. De setting is lekker anders, de gameplaymechanics zijn een feest der herkenning en hebben hier en daar een eigen twist. De handgemaakte graphics zijn een lust voor het oog en de muziek en geluidseffecten zijn door Chris Hülsbeck naar een veel hoger niveau gebracht. Team Apidya heeft er alles aan gedaan om het spel naar deze eeuw te tillen zonder dat de originele look and feel verloren gaat.

Wat gameplay betreft is het een fijne shmup; niet te moeilijk, maar zeker ook niet gemakkelijk. Er zitten wat cheap shots in, waardoor die op sommige momenten wat oneerlijk kan voelen, maar dat zijn de typische trial-and-error-momenten die je in veel shmups vindt. Mocht je het desondanks toch allemaal te moeilijk vinden, zijn er genoeg opties om de game vergevingsgezinder te maken, waardoor je hem niet gefrustreerd aan de kant gooit. Kortom, ja, Apidya Special is een game die zowel de shmupveteraan als de -beginner niet aan zich voor… bij moet laten gaan.

De uitgever heeft ons een recensiecode opgestuurd. We hebben de game gespeeld op de Steam Deck, maar je kunt hem ook spelen op de Playstation 5, Xbox Series en Nintendo Switch. Voor meer gamereviews kun je terecht in ons overzicht. Je kunt je daarnaast aanmelden voor onze Discord, waar we het over dit soort spellen en meer hebben. Donovan streamt ondertussen een aantal dagen per week in de avond op zijn Twitch-kanaal. Zijn video’s kun je terugkijken op YouTube.