Waarom we het Arcade Archives-initiatief moeten koesteren

Hier bij RetroReady hebben we gamepreservatie en beschikbaarheid hoog in het vaandel. Of dat nu gaat om programma’s of apps of emulatie op hardwareniveau, dat maakt niet uit — als games maar toegankelijk blijven. Dat is ook de reden dat we regelmatig naar gamecompilaties kijken, van bijvoorbeeld shoot-em-ups en andere oude arcade games met de Toaplan Arcade Collections en Taito Milestones 4.

Die laatste wordt gekenmerkt door de samenwerking tussen Taito (tegenwoordig onderdeel van Square Enix) en het eveneens Japanse bedrijf Hamster Corporation, verantwoordelijk voor de Arcade Archives-serie. Maar wie of wat is Hamster Corp., en wanneer is het begonnen met wat het nu doet? Ik besloot om niet alleen te kijken naar de geschiedenis van het bedrijf, maar ook naar een aantal opvallende titels die het in de loop der jaren gedaan heeft.

Het ontstaan van Hamster Corp. is wellicht een beetje opvallend. Het bedrijf werd in 1999 opgezet als een spin-off van de gameskant van Toshiba-EMI, een uitgever van muziek die al sinds 1960 bestaat. De EMI kant van Toshiba is ondertussen overgenomen door Universal Music Japan, maar Hamster Corp. staat al een flinke tijd op zichzelf. Als doel was het om budgettitels te verkopen onder het Major Wave-label voor de eerste Playstation.

Ei, ei, ei

Typerende titels van die lijn zijn een heruitgave van Raiden DX, Acid, Puzzle Mania 1 en 2 en Egg — misschien wel het meest opvallende spel in de lijst. Egg is een turn-based strategiespel, waarin het je doel is andermans gebieden over te nemen door met een enorm ei te rollen. Zodoende bouw je een beschaving op. Uiteraard ben je niet de enige die dit doet en zul je dus een verdediging moeten opzetten om een vijandig ei buiten te houden.

Lukt je dit en bouw je je hoofdkwartier op tot level negen, dan heb je gewonnen. Je wint ook als je het ei of de toren van je tegenstanders vernietigt. Je merk het: het spel is wel heel apart. Niet veel mensen weten dit, omdat Egg nooit buiten Japan verscheen. Maar wat nog niet is, kan wellicht nog komen — al kom ik daar later nog even op terug.

Het begin van Arcade Archives

Hamster besloot in 2002 een andere kant op te gaan en begon met de Arcade Hits-lijn waarmee het de eerste mijlpaal voor de toekomstige richting van het bedrijf zette. Titels die onder dat label verschenen werden verkocht via zijn eigen webwinkel, opgezet in 2001. Denk hierbij aan oude arcadeklassiekers zoals Magical Drop, Crazy Climber, Frisky Tom, Rohga: Armor Force/Wolf Fang: Kuuga en Sonic Wings Special.

Het is pas in 2014 dat we voor het eerst de naam Arcade Archives zien op de Playstation 4. Dat gebeurt nadat Hamster alle rechten van het Nihon Bussan-archief in handen krijgt. Eerdergenoemde Crazy Climber valt daaronder en is, samen met Ninja-Kid en Rygar, een van de eerste spellen die het bedrijf op die manier uitbrengt. Veel games zullen nog volgen, en daarmee bedoel ik ook echt veel. Het bedrijf staat ondertussen bekend als de meest consistente uitgever met 133 weken aan opeenvolgende releases op de Nintendo Switch. Het heeft zelfs een Guinness World Record gezet hiermee.

Maandelijks twee games

Sindsdien komen er maandelijks gemiddeld twee Arcade Archives-titels uit, wereldwijd. Arcade-versies van spellen die je ook op de 8-bit Nintendo zag zoals City Connection, Terra Cresta, Gradius, The Legend of Kage, Double Dragon, TwinBee en meer. Dankzij zijn eigen systeem en emulatiesoftware bouwt de ontwikkelaar een zeer strak uitgeefschema op en komen er ook een hoop onbekendere titels bij. Denk hierbij aan games die of nooit buiten Japan verschenen zijn of nog nooit een consolerelease gezien hebben.

Denk dan aan de racegame Aqua Jet die in 2025 verscheen of Nebulas Ray van (toen nog) Namco, een klassieke vertical shoot-em-up. Ondertussen heeft het bedrijf nog meer titels van het oude Namco onder handen genomen, zoals de tank-sim Tokyo Wars, het vliegspel Air Combat 22, Ridge Racer en zelfs Tekken. Die zijn niet alleen beschikbaar voor de Playstation 4, maar ook voor de Nintendo Switch 2 en Playstation 5. Op die twee consoles gaat het een stapje verder met de Arcade Archives 2-verzameling die veel meer opties toevoegt ten opzichte van de standaard reeks.

In het geval van Ridge Racer heeft het een terugspoelfunctie, meerdere savebestanden, een Time Attack-modus en zelfs VRR-support gekregen. Dit maakt de AA2 serie iets duurder in de aanschaf per spel, maar die aanpassingen maakt dat het zeker waard.

De Console Archives

Daarmee is Hamster nog niet klaar, want het gaat veel verder. Dit jaar heeft het zijn Console Archives-initiatief eindelijk openbaar gemaakt. De naam werd jaren geleden al vastgelegd, maar nu pas zien we wat het inhoudt. Als een van de eerste spellen heeft het de Playstation-klassieker Cool Boarders uitgebracht voor niet alleen de Playstation 5, maar ook de Switch 2. Ook wanneer je de originele versie nog hebt, kun je beter even opletten. De iteratie van Hamster Corp. is namelijk beter vanwege de eigen emulatietechnologie. Iets waar het bedrijf mee schittert.

Bovendien is het zo dat sommige Arcade Archives-spellen opnieuw uitgebracht worden als Console Archives-aanbod. Sonic Wings Special en Ninja-Kid II bijvoorbeeld, maar ook pure consolegames zoals Ninja Gaiden II: The Dark Sword of Chaos en Ninja Gaiden III: The Ancient Ship of Doom. Op het moment van schrijven heeft het zelfs Master of Monsters: Disciples of Gaia laten zien. Dit is een goede isometrische turn-based strategiespel waarin je monsters kunt oproepen om voor je te vechten. Het opvallende aan de Playstation-game uit 1997 is dat de monsters die je oproept verschillen op basis van welke discipel je koos. Denk hierbij aan lawful, neutral en chaotic. Een beetje zoals in Dungeons & Dragons.

Helaas geen vertaling

Saillant detail is dat dit spel destijds door Toshiba-EMI zelf uitgebracht werd waarmee de kans dat eerdergenoemde Egg ook als Console Archives-titel verschijnt een stuk groter is. Grote vraag is alleen of het speelbaar wordt voor de mensen die geen Japans kunnen lezen. Hamster doet helaas weinig tot niets aan vertalingen voor zijn games. Dat is denk ik het grootste minpunt, aangezien sommige titels simpelweg niet toegankelijk zullen zijn in grote delen van de wereld.

Ik begrijp wel waarom, want het kan enorm lastig en tijdrovend zijn om vooral oudere games te vertalen. Het veranderen van de code is in veel gevallen eveneens enorm lastig, omdat het team niet altijd toegang heeft tot de broncode. Het archiveren daarvan stond niet hoog in het vaandel voor veel ontwikkelaars en uitgevers in die tijd.

Dat heeft gelukkig niet zo heel veel invloed op de ruime keuze aan games die je ondertussen hebt. Als je kijkt op de website van Arcade Archives, dan zul je snel zien dat het bedrijf tot nu toe al meer dan vijfhonderd AA-titels uitgebracht heeft. De CA-site telt er nu meer dan tien, maar is op moment van schrijven nog meer net van start gegaan.

Toejuichen en ondersteunen

Ik wil ondertussen nog even meegeven dat de roeping van Hamster Corp. anders is dan die van de Video Game History Foundation. De uitgever is er vooral op gericht om games speelbaar te maken voor iedereen, voor een prijs, met emulatie. Dit zie ik niet als gamepreservatie die vooral te maken heeft met het veilig stellen en (al dan niet) publiekelijk beschikbaar maken van de gold master en/of zelfs originele broncode van een spel. Dat gezegd hebbende zijn beiden wel essentieel voor het behoud van wat deze industrie voortbrengt.

Ik ben zelf heel blij met het werk dat Hamster Corp. doet. Hoewel ik het jammer vind dat sommige games geen Engelstalige tekst hebben, blijft het toch belangrijk. Veel spellen dreigen verloren te gaan doordat ze van de markt gehaald worden (Sony, lees je even mee?), veelal door het gebruik van muziek of andere licenties, of omdat de studio of uitgever verdwenen is. Met de Arcade Archives en nu ook Console Archives worden een hoop titels behouden en beschikbaar gemaakt voor huidige en vooral nostalgische fans en zelfs voor toekomstige generaties. Dit moeten we alleen maar toejuichen en ondersteunen.

Voor meer verhalen kun je terecht in ons overzicht. Ook hebben we flink wat reviews klaarstaan, van allerlei hardwareproducten en natuurlijk een flinke verzameling aan games. Daarnaast kun je je aanmelden voor de Discord-server van RetroReady, waar we het over dit soort ontwikkelingen en meer hebben.