De CD-i-games van Zelda zijn Nintendo’s grootste nachtmerrie

De geschiedenis van de beruchte CD-i-games van The Legend of Zelda start aan het begin van de jaren negentig. Nintendo floreert met de Super Nintendo en wil naast cartridges ook cd’s ondersteunen. Het plan omvat een hardware-adapter voor de Super Nintendo die cd’s afspeelt. Daarvoor besluit Nintendo met Sony te gaan werken.

Op de electronicabeurs CES in Chicago kondigt Sony vol trots de samenwerking aan en toont meteen een concept onder de naam Play Station. Een dag later ontstaat er echter drama. Nintendo brengt het nieuws naar buiten uit de samenwerking te gaan stappen. Dit overrompelt Sony volledig. Wat blijkt? Nintendo heeft het contract met Sony nog eens doorgelopen en ontdekt dat Sony de volledige controle en alle winstrechten op de cd-software behoudt. Dat pikt Nintendo niet. Sony zet derhalve de ontwikkeling desondanks door en lanceert drie jaar later de eerste Playstation.

Een nieuwe partner

Omdat Nintendo de adapter nog altijd wil uitbrengen, zoekt het bedrijf contact met Philips. Het Nederlandse bedrijf werkt al aan een eigen multimedia-apparaat (de CD-i) en benut die kennis voor de Super Nintendo-adapter. Iets meer dan een jaar later kijkt Nintendo nog eens kritisch naar het project. De concurrent heeft in de tussentijd de Sega CD uitgebracht. Sega’s adapter faalt echter hopeloos, waarna Nintendo het eigen project besluit te schrappen.

Nintendo steekt hiermee het tweede bedrijf eigenlijk in de rug. Philips heeft al miljoenen guldens (voel je je al oud?) voor niets geïnvesteerd. Om een gigantische rechtszaak vanwege contractbreuk af te wenden, sluiten de twee bedrijven een compromis. Philips krijgt daardoor de licentierechten voor het gebruik van Mario- en Zelda-personages in een handvol games voor het eigen CD-i-systeem.

Bizarre werkomstandigheden

Naast Hotel Mario resulteert de deal in drie The Legend of Zelda-titels. Voor de eerste twee Zelda-games schakelt Philips ontwikkelaar Animation Magic in. De kersverse studio moet met een beperkt budget binnen één jaar tijd gelijktijdig twee Zelda-games opleveren. Omdat de CD-i nog nieuw is op dat moment, ontdekt Animation Magic alle softwaresystemen gaandeweg. Bovendien is de hardware ongeschikt voor actiegames, wat extra uitdagingen oplevert.

Ondanks de Amerikaanse basis van de ontwikkelaar, vindt het tekenwerk elders plaats. Na de recente val van de Sovjet-Unie zet de studio goedkope Russische animators aan het werk. In Rusland kent echter niemand The Legend of Zelda, dus maken de animatoren de beelden puur op gevoel. Dat resulteert in een houterige, bizarre stijl zonder de kenmerkende Zelda-sfeer. Het levert twee vreemde games op: Link: The Faces of Evil en Zelda: The Wand of Gamelon.

Vechten tegen de controller

De extreem korte ontwikkeltijd van één jaar zorgt verder voor twee nagenoeg identieke games. Je speelt ze vanuit een zijaanzicht, met gameplay vergelijkbaar met een budgetversie van Castlevania. Hoewel de Paint-achtige animaties ietwat eng ogen zien de spellen er op het eerste gezicht prima uit. Maar schijn bedriegt.

De controller van de CD-i beschikt over slechts twee actieknoppen. De twee actievolle Zelda-titels vereisen echter meer acties, wat om creatieve oplossingen vraagt. De ontwikkelaars koppelen derhalve noodgedwongen meerdere acties aan één knop, waarna de situatie bepaalt welke handeling je uitvoert. Omdat er geen ruimte meer is voor een aparte springknop, moet je de vierpuntsdruktoets omhoog duwen om te springen. Voor een actiegame met platformelementen werkt dit echter totaal niet. Tel daar een veel te grote hitbox, willekeurig opkomende vijanden en repetitieve gameplay bij op en je houdt twee ronduit slechte spellen over.

Een fotorealistische ramp

Voor de derde titel gaat Philips in zee met ontwikkelstudio Viridis. Met hetzelfde krappe budget en nauwelijks meer tijd besluit die het over een compleet andere boeg te gooien. Ze nemen de allereerste Zelda als inspiratiebron en bouwen een game met een topdownaanzicht. De ambities liggen torenhoog; de studio digitaliseert echte acteurs en gebruikt foto’s voor de spelwereld. Bij gebrek aan budget improviseert die erop los. Kantoormedewerkers en vrienden poseren voor de video’s, terwijl de ontwikkelaars de omgevingsfoto’s in de buurt vastleggen.

De CD-i kan die enorme foto- en videobestanden echter nauwelijks verwerken. Het spel loopt tijdens de productie dan ook constant vast. Na talloze vertragingen verschijnt Zelda’s Adventure pas aan het einde van de CD-i-levenscyclus. Het spel lijdt onder een tergend lage framerate en hapert secondenlang bij het laden van elk nieuw scherm. Dit maakt de game nagenoeg onspeelbaar, waardoor het amper over de toonbank vliegt.

De nachtmerrie van Nintendo

Wat een prachtig project had moeten worden, eindigt begin jaren negentig in een gigantisch drama. Nintendo maakt weinig vrienden en leent noodgedwongen twee top-ip’s uit. En hoewel Philips bekendstaat als een sterke hardwareproducent, blijkt gameontwikkeling toch een vak apart. En dat merk je aan alles. Philips legt de ingehuurde ontwikkelstudio’s onmogelijke eisen en beperkingen op, wat de games vooraf al doemt om te mislukken.

Zowel Link: The Faces of Evil, Zelda: The Wand of Gamelon als Zelda’s Adventure zijn regelrechte flops. De ideeën zijn leuk, maar de uitwerking is ronduit slecht. Nintendo verklaart de spellen dan ook officieel non-canon en ontkent het liefst elk bestaan. Een soortgelijke deal sluit de Japanse gigant daarom waarschijnlijk nooit weer. Gelukkig leveren de games vandaag de dag de nodige memes op en vullen ze inmiddels als peperdure verzamelobjecten de gamekamers. Als één van de weinige Philips CD-i-bezitters heb ik twee van de drie Zelda-titels in de kast staan — maar die derde wordt alsmaar duurder en duurder.

Voor meer achtergrondverhalen en verslagen kun je terecht in de categorie Features, waar we een groot scala aan onderwerpen de revue laten passeren. Verder kun je onze hardwarerecensies bekijken en laten we een hoop games de revue passeren, allemaal met een retrohaakje. Meld je ook aan voor onze Disccord-server als je het leuk vindt om het over dit soort onderwerpen te hebben.