Steam Machine vult het gat op tegen een te hoge prijs
Met de Steam Machine wil Valve de woonkamer betreden en je game-pc onder je televisie krijgen. Voor een groot deel slaagt het bedrijf daarin bij mij, maar waarschijnlijk omdat ik het systeem net op een andere manier gebruik dan de meeste gamers.

Zoals veel lezers inmiddels weten, ben ik geen echte pc-gamer – maar toch ben ik blij met mijn Steam Machine. Ik vind het vaak een gedoe om de juiste hardware uit te kiezen en zelf alle instellingen moet optimaliseren om de beste resultaten te krijgen voor de game die ik op dat moment wil spelen. Daarom vind ik consoles zo fijn: het is dan aan de ontwikkelaar om rekening te houden met de capaciteit van de hardware, zodat ik een disc kan laden of spel kan downloaden en kan spelen zonder extra drempels.
De laatste jaren maken ook consoleboeren als Microsoft en Sony je het moeilijker als het om krachtigere versies van hun spelcomputers gaat. Maar over het algemeen kun je vaak met opties als Performance en Quality meteen de juiste instellingen selecteren en daarna spelen. Ondanks het feit dat ik veel retrohandhelds test die steeds sterker worden, waardoor ik met meer grafische mogelijkheden te maken krijg, maak ik het mezelf het liefst gemakkelijk als het om gaming in mijn vrije tijd gaat. Ik wil immers ontspannen.

Gemak dient de mens
Dat is dan ook de context waarin ik de Steam Machine recenseer: hoe gemakkelijk is het om hierop te gamen? Wat kun je dan ongeveer verwachten op grafisch gebied? En: wat zijn de mogelijkheden als het op retrogaming aankomt? Voor RetroReady zijn dat de belangrijkste vragen. Het idee achter de Machine is dat Valve een nieuw entreepunt wil hebben voor pc-gamers die op zoek zijn naar gemak, die al in het bezit zijn van een grote Steam-bibliotheek. En beschikken over een flink besteedbaar inkomen.
Want kijkende naar de prijs kun je de Steam Machine echt geen impulsaankoop noemen. Daar komt nog bij dat je in de digitale wachtrij moet staan om überhaupt de kans te krijgen de hardware te kopen. Je betaalt minimaal 1.039 euro voor de pc-console, voor de variant met 512 GB aan opslagruimte. Wil je er een controller bij, dan ben je 1.109 euro kwijt. Dat zijn exorbitant hoge prijzen voor een spelcomputer of een pc, maar daar kan Valve weinig aan doen. Daar is de AI-markt verantwoordelijk voor, die alles duurder maakt.

Niet de beste hardware
Daar komt bij dat je voor deze prijs niet eens de beste hardware in huis haalt. Want voor hetzelfde bedrag kun je, als je weet wat je doet, zelf een pc bouwen en genieten van veel betere prestaties. In theorie is de Steam Machine in staat games in 4k af te spelen, maar dat gaat dan via upscalingtechnologie. Daarnaast kan die pc-games in 1440p en 1080p weergeven. Koppel je hem, zoals ik doe, aan je televisie, dan is de kans het grootst dat je blijft steken op 1080p in 60fps – tv’s hebben meestal geen 1440p-stand.
Daar is an sich niets mis mee, maar door die hoge prijs voelt het toch alsof je reeds verouderde hardware in huis haalt. Een Playstation 5 Pro is goedkoper (tenminste, op dit moment) en presenteert games in een hogere grafische kwaliteit dan de Steam Machine. Dit kunnen we Valve wel aanrekenen: de fabrikant koos bewust voor bepaalde hardware, waarschijnlijk omdat die over het algemeen “goed genoeg” zou zijn. Niet wetende dat de prijzen voor werkgeheugen en opslagchips zo in prijs zouden stijgen, natuurlijk.

Steam Machine verified
Nu is dit niet mijn eerste kennismaking met SteamOS, het besturingssysteem van de Steam Machine. Ik keek namelijk eerder al naar de Lenovo Legion Go S en concludeerde dat de interface overzichtelijk en schoon is en dat je het perfect met je controller kunt bedienen. Datzelfde geldt voor de Steam Machine met de nieuwe Steam Controller. Steam-games opstarten werkt meteen en het maakt ook niet uit welke controller je koppelt: vrijwel alles werkt via bluetooth of een ouderwetse kabel.
Ook goed om te weten: voor de Steam Controller hoef je niet één van de usb-poorten op te offeren, omdat de 2,4GHz-ontvanger in de Machine zit. SteamOS weet vaak goed met wat voor soort controller je speelt en kan de bediening automatisch voor je aanpassen. Maar als je wil kun je de knoppen ook zelf instellen. Datzelfde geldt overigens voor de graphics: het systeem selecteert optimale instellingen, zodat je moeiteloos in 1080p en 60 fps gamet. In de meeste gevallen dan, helemaal als die Steam Machine verified is.

Machine voor de massa
Want net als bij de Steam Deck heeft Valve ook voor de Machine een programma opgezet dat laat zien wanneer een game goed draait op jouw Valve-hardware. Dat wil niet zeggen dat games zonder die verificatie niet perfect draaien. Maar met zo’n badge ben je er in elk geval van verzekerd; al het andere is een beetje op eigen risico. Op een ‘normale pc’ heb je daar wellicht minder snel last van, helemaal als je hem zelf bouwt en toekomstbestendig maakt. Maar dit is wat het kost om een machine voor de massa te maken.
Daar komt nog een ander euvel bij: games die gebruikmaken van anti-cheatsoftware zullen in de meeste gevallen niet werken op de Steam Machine. Daardoor mis je niet alleen console-exclusieve titels, maar ook games als Fortnite, EA Sport FC of F1. Dat zijn zaken waar je geen last van hebt wanneer je op een console of handheld speelt. Daarentegen opent er wel een markt aan andere spellen voor je, helemaal als je hiervoor nog niet echt op een pc gegamed hebt, zoals in mijn geval. Dan kan de Machine echt een gat opvullen.

Linux maakt het verschil
De hardware en de prijs even daargelaten: dat is precies waarom ik zo blij ben met mijn Steam Machine. Ik kan nu namelijk allerlei, voornamelijk indie-, titels spelen die ik voorheen aan me voorbij moest laten gaan vanwege het gebrek aan een consolerelease. Niet dat ik de tijd heb om álles te spelen dat ik zou willen, maar, en ik maak dit punt vaker, het gaat erom dat het kan. Ja, hier kun je ook een andere mini-pc voor kopen natuurlijk – maar dat is toch anders. Linux, waar SteamOS op gebaseerd is, maakt namelijk het verschil.
Je kunt SteamOS het beste vergelijken met iets als macOS. Ja, je moet wellicht een aantal instellingen specifiek aanpassen voor de tv of monitor waar je de Machine op aansluit, maar over het algemeen kom je terecht in een fijne omgeving waar de hardware en software perfect op elkaar aansluiten. Dat is niet altijd het geval met Windows, bijvoorbeeld. Bovendien is Linux licht, vrij van AI-onzin en onnodige programma’s en open genoeg om alsnog van alles voor elkaar te krijgen wat je bedenkt; zoals emulatie en dergelijke.

Retrogaming in 4k
Zo heb ik de afgelopen weken onder meer Gen1Recomp op mijn televisie gespeeld via de Steam Machine, ervaar ik Metroid Prime vanuit een nieuwe perspectief in Metroid Prime Origins en speel ik menig retrogame via EmulationStation. Dit zijn fangames en programma’s die je niet in de Steam-winkel aantreft, maar installeert via de desktopomgeving van Linux. Die draagt een skin die ontzettend op Windows lijkt: denk dan aan een startbalk en (zwevende) vensters. Daardoor vind je vanzelf wel je weg door het OS.
Al heb je in het begin wel wat sturing nodig, maar gelukkig staat het internet vol met goede tips, trucs en gidsen om van alles voor elkaar te krijgen. Binnen no-time speel je daardoor back-ups van je retrogames in 4k op je televisie. Games voor de PSP, Gamecube en Playstation 2 hebben er daardoor nog nooit zo goed uitgezien in de woonkamer. Je kunt bovendien gebruikmaken van allerlei filters om het beeld nog meer retro te laten lijken, zonder dat dit invloed heeft op de prestaties. Toch loop je nog tegen wat beperkingen aan.

Haken en ogen
Want op moment van schrijven ondersteunt EmulationStation bijvoorbeeld nog niet de mogelijkheid om spellen vanaf de micro-sd-kaart of externe schijf af te spelen. Daardoor offer je interne opslagruimte op, waardoor je minder ruimte hebt voor moderne spellen die veel opslag nodig hebben (zoals Cyberpunk 2077, één van mijn favoriete games). Verder moet je er rekening mee houden dat PS3-, Xbox- en Xbox 360-emulatie nog niet altijd stabiel draait, maar toch kun je al een handjevol games van die consoles hierop spelen.
En over kanttekeningen gesproken: niet alle pc-games die je buiten Steam om installeert zullen werken. Zo heb ik wat spellen van GOG, Amazon Games en Epic Games geïnstalleerd via de Heroic Launcher. Niet elke titel start op – maar als dat wel het geval is, draaien ze prima in 1080p en 60 fps. Ook dit moet je eerst regelen en instellen via de desktopmodus. Maar als je dat eenmaal gehad hebt en je hebt de launcher, spellen of programma’s aan Steam toegevoegd, dan kun je ze allemaal gewoon in de gamemodus openen.

Niets meer mislopen
Wat de Steam Machine echter voor mij een goede aankoop maakt, is niet per se de specs, het ontwerp (dat overigens heel gemakkelijk opgaat in je interieur) of de controller. Het is ook niet eens het besturingssysteem of het gemak van de Steam-winkel. Nee, wat ik fijner vind, is dat ik nu met vrienden kan gamen die minder op consoles actief zijn; op de manier waarop ik dat wil, vanaf de bank. Veel van mijn vrienden spelen op pc en dan met name via Steam, waardoor het apparaat in elk geval bij mij een gat opvult.
Bovendien heb ik onder meer de Logitech G522 aangesloten op de Steam Machine via de dongle en die werkt meteen, zonder dat ik iets hoeft te installeren of configureren. Door met een kleine omweg Discord te installeren op het apparaat, kan ik vervolgens met m’n vrienden in contact blijven tijdens het spelen – wat de ervaring op consoles evenaart. Toegegeven, sommige dingen vergen net even een extra stap qua instellen of opstarten, maar uiteindelijk zorgt het voor een fijne game-ervaring die ik anders had misgelopen.

Steam Machine kopen?
Omdat de Steam Machine zo duur is, heb je waarschijnlijk zelf al besloten of die zijn prijs waard is of niet. Als ik objectief kijk naar de prijs-kwaliteitverhouding en dan voornamelijk de specificaties in acht neem, is het antwoord een harde nee. Valve vraagt teveel voor hardware die al achterloopt op de huidige generatie spelcomputers. Ondertussen kan het systeem wel voor een nieuwe ondergrens zorgen als het gaat om de grafische kwaliteit van pc-games, maar daar profiteer je ook van als je geen Machine in huis haalt.
Toch ben ik heel tevreden over het apparaat en voornamelijk het idee achter de Steam Machine. Want het doel, pc-gaming toegankelijker maken, haalt die moeiteloos. De machine vult bij het gat op dat ik nog had als het om gaming gaat in het algemeen en dankzij dit apparaat kan ik gemakkelijk meedoen met mijn pc-gamende vrienden. Maar daar tast ik te diep voor in de buidel. Het is dat ik het geld kan missen en bij mezelf de aankoop heb kunnen rechtvaardigen – maar eigenlijk ben je gek wanneer je nu een Steam Machine in huis haalt.
We hebben de Steam Machine zelf gekocht. Voor meer recensies over consoles kun je terecht in ons groeiende overzicht van moderne spelcomputers met een retrohaakje. Vergeet je daarnaast niet aan te melden voor onze Discord!