Joe & Mac: Retro Collection presenteert prehistorisch plezier
Zeg je Joe, dan zeg je Mac. Het olijke duo zorgde begin jaren negentig voor veel plezier in de arcadehallen en op de SNES. Na drie delen verdwenen ze echter, maar zelfs na meer dan dertig jaar bestaat er nog een schare groep fans. Tijd voor een retrocollectie.

En daardoor is het tijd voor wat prehistorisch vermaak met Joe & Mac: Retro Collection. We maakten in 1991 kennis met de twee holbewoners, die hun intrede deden in de arcadehal. De Japanse ontwikkelaar Data East benutte de populariteit van onder andere Super Mario Bros. en kwam met een eigen platformer. Het doel was leren van genregenoten, zonder een kloon te maken. Dat lukte, want Joe & Mac: Caveman Ninja werd uiteindelijk een redelijk succes.
Al snel volgden allerlei ports naar de consoles en thuiscomputers. Hoewel enkel de arcade- en SNES-versies echt goed ontvangen werden, was er toch een nieuwe reeks geboren. Een jaar later kwam Data East met Congo’s Caper op de SNES. Hoewel de makers het als deel twee in de serie adverteerden, zag Europa het als een spin-off. Ook dit deel werd goed ontvangen, al vonden veel recensenten het spel niet bijster origineel. Dat Joe & Mac niet aanwezig waren, was ook een punt van kritiek. In 1994 kwam Data East dan ook met Joe & Mac 2: Lost in the Tropics op de Super Nintendo. De twee holbewoners keerden gelukkig terug en het spel werd opnieuw redelijk goed ontvangen.

De prehistorie naar de toekomst brengen
De Joe & Mac-games worden herinnerd als een charmante en vermakelijke verzameling, die niet het niveau van de SNES-top bereikte. Daarom verschenen er na het derde spel helaas geen nieuwe delen meer, maar veel (retro)gamers denken nog altijd met liefde terug aan de dagen dat ze in de prehistorie ronddwaalden. De Franse ontwikkelaar Red Art Games ziet daar een kans. Dit is een studio die indie-games fysiek uitbrengt en retrocollecties ontwikkelt; de perfecte partij dus voor de Joe & Mac: Retro Collection.
In de collectie vind je alle drie de delen terug. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Toy Story: Retro Roundup kun je alleen de SNES-versies spelen. Aangezien die als de beste varianten gelden, vormt dat geen probleem (al had het natuurlijk tof geweest toegang te hebben tot andere varianten). Uiteraard heeft Red Art Games niet alleen de games samengevoegd en uitgebracht — als zou dat in het kader van gamepreservatie voor ons al voldoende zijn. Nee, je komt hier ook moderne functies als de gameplay kunnen terugspoelen tegen, waarmee je snel een fout herstelt. Ook krijg je toegang tot savestates, waardoor je bepaalde secties met een druk op de knop kunt herspelen. De toevoegingen maken het spel weliswaar gemakkelijker, maar bieden uitkomst bij de hogere moeilijkheidsgraad. Dit zijn wat ons betreft standaardonderdelen voor moderne remasters.

Samen op de bank op dinojacht
Ook niet meer weg te denken zijn de crt-filters, scanlines, beeldverhoudingen en de opvulbalken bij een 4:3-scherm. Alle opties zijn in de Joe & Mac: Retro Collection aanwezig, waarbij je kiest uit verschillende opvullingen. Je speelt het spel dus zo retro of zo modern als je zelf wil. Om de collectie af te maken heeft die ook een museumgedeelte. Per deel kun je de doos en cartridge in 3d ronddraaien en bekijken (zowel de Japanse, Amerikaanse als Europese versie), een high-res handleiding doorbladeren, via een jukebox naar de muziek luisteren of veel schetsen en artwork bekijken. Als toevoeging is dit misschien niet meer bijzonder an sich, maar het blijft leuk om een aantal minuten aan zulke onderdelen te besteden.
Red Art Games stopt ook moeite in de co-op. Het samenspelen vormde altijd al een belangrijk onderdeel in de serie, dus dat mag hier niet ontbreken. Vanaf het eerste moment kun je direct met een vriend het avontuur beginnen. Behalve bij Congo’s Caper, maar dat was in het origineel ook al het geval. Om het echt retro te houden, is alleen couch co-op aanwezig. Je moet dus echt bij elkaar op de bank zitten; online de levels samenspelen kan niet. Naast de coöperatieve stand is er een nieuwe modus toegevoegd: de Boss Rush. Je krijgt alle bazen achter elkaar voorgeschoteld en dat is een flinke kluif. Ook goed om te weten: in co-op en in de baasmodus werkt het terugspoelen niet. Jammer, maar tegelijkertijd ook heel begrijpelijk.

Waar het mee begon
Qua aankleding is de Retro Collection dus geslaagd. De hamvraag is echter of de spellen na meer dan dertig jaar nog steeds leuk zijn. Het wil nog weleens gebeuren dat er een verzameling op de markt komt waar duidelijk veel aandacht aan besteed is, maar waarbij de spellen eigenlijk te verouderd blijken. Neem bijvoorbeeld Alien Breed: 35th Anniversary Collection, waar dat helaas het geval is. Bij Joe & Mac zijn de games gelukkig wel goed gerijpt. Voor de verhaallijnen doe je het niet, maar de gameplay blijft uitdagend en zeer vermakelijk.
In Joe & Mac: Caveman Ninja (leuk feitje: de ninja staat enkel in de titel vanwege de populariteit van de Teenage Mutant Ninja Turtles) zijn Joe en Mac aan het jagen wanneer het dorp wordt aangevallen door een groep rivaliserende Neanderthalers. Alle vrouwen worden ontvoerd en de twee holbewoners gaan eropuit om ze te redden. Het spel is een typische sidescrolling run ’n gun platformer, waarbij je van platform naar platform springt en vijanden neerhaalt met de verschillende wapens die je vindt. Je doorkruist allerlei kleurrijke omgevingen, waarbij aan het eind unieke baasgevechten op je wachten. De moeilijkheidsgraad ligt vrij hoog en het spel biedt niet iets bijzonders, maar het speelt gewoon fijn.

Evolutie in de oertijd
Zoals eerder genoemd is Congo’s Caper een soort spin-off. Op een dag valt er een magische diamant uit de lucht midden in een groep apen. Twee apen (waaronder Congo) veranderen door de steen in een soort mensapen. Tegelijkertijd verschijnt er een kwade entiteit die Congo’s liefde, Princess Girl (juist, andere tijden), ontvoert. Met je nieuw verkregen krachten ga je haar redden. Voor dit deel keek de oorspronkelijke ontwikkelaar duidelijk nog meer naar de Mario-serie. Wanneer je geraakt wordt, verander je terug in een aap en bij nog een fout verlies je een leven. Daarentegen kun je ook doorgroeien tot een soort Super Saiyan, waarmee je hoger springt. Ook haalden de makers inspiratie uit de Snow Bros.-games. Je springt op vijanden om ze te verdoven en vervolgens duw je ze als een bal weg om andere tegenstanders neer te halen.
Ten slotte heb je in Joe & Mac 2: Lost in the Tropics opnieuw te maken met een rivaliserende Neanderthalergroep. De leider, Grok, sluipt ’s nachts je dorp binnen en steelt de magische gouden kroon. Om hem terug te stelen, verzamel je eerst zeven regenboogstenen voordat je bij Groks kasteel komt. In het derde deel zitten daarnaast wat typische rpg-elementen verwerkt. Zo bezoek je je eigen dorp waar je rust, spullen koopt en zelfs je hut verbouwt. Door verzamelde of gekochte cadeaus te geven aan een vrouw, trouw je uiteindelijk met haar en krijg je zelfs een kind. Verder is het meer van hetzelfde, maar dan groter en spectaculairder. Ook vind je her en der dieren waar je op rijdt, zoals in Donkey Kong of Adventure Island.

Joe & Mac: Retro Collection kopen?
Red Art Games heeft met de Joe & Mac: Retro Collection een mooie verzameling uitgebracht. De toevoegingen van de Boss Rush, het museumgedeelte, de terugspoelfunctie, de savestates en de scherminstellingen maken de ervaring completer en aangenamer dan ooit. Vooral de rewind is erg fijn, aangezien je in dit soort spellen vaak door kleine foutjes of ongelukkige situaties sterft. Het maakt de spellen gemakkelijker, maar tegelijkertijd toegankelijker.
Waar het eerste deel nog vrij gewoontjes is qua gameplay, hebben de opvolgers nieuwe elementen die de spellen net wat interessanter maken. Wat ze alle drie gemeenschappelijk hebben, is de basisgameplay, de humor en het plezier dat je eruit haalt. Het is daarom veilig om te stellen dat de Joe & Mac-games tijdloze klassiekers zijn. Ze bereiken misschien niet de top van Mario of Sonic, maar komen daar dicht bij in de buurt. Ook in 2026 is dat nog steeds het geval en dat bewijst Joe & Mac: Retro Collection maar al te goed.
Red Art Games heeft ons een recensiecode opgestuurd voor deze review. We hebben de game gespeeld op de Steam Machine, maar je vindt hem ook op de Playstation 5, Xbox Series-consoles en beide Nintendo Switch-hybrides. RetroReady is een online magazine zonder advertenties en dat willen we graag zo houden. Mocht je dat idee en onafhankelijke media waarderen, dan kun je ons steunen op Ko-fi. Voor meer gamereviews kun je terecht in ons overzicht. Je kunt je daarnaast aanmelden voor onze Discord, waar we het over dit soort spellen en meer hebben.